ေမွာ္၀င္ဆိပ္ကမ္း

တကယ္ေတာ့
ငါဟာ.....အိပ္တန္းထမွားခဲ့တဲ့
ငွက္တစ္ေကာင္ပါ......
အခ်ိန္လြန္မွ ရြာတဲ့မုိးကုိ
ေစတန္နတ္ဆုိးေတြရဲ့ ညစာအၿဖစ္
ဖန္ဆင္းခံလုိက္ရတယ္.........။
ဒီိဥယ်ာဥ္ေတာ္ဟာ
ငါကုိယ္တုိင္......
အဆိပ္ခ်ိဳေတြ လိမ္းသုတ္ခဲ့တဲ့
ခ်စ္သူရဲ့ အိပ္မက္ရင္ၿပင္က်ယ္ပဲ.။
အခုေတာ့.
ဖ်က္လုိဖ်က္ဆီးနဲ့
ၾကယ္ေတြယုိတဲ့ ညတုိးလွ်ိဳးေပါက္မွာ
အလင္းေဖ်ာက္ခံရတဲ့ ေကာင္းကင္ဟာ
ငါတုိ့ရဲ့ ရုိးသားၿခင္းေတြကုိိိိိိိိိိိိိိိိိ
ခုိးယူသြားတယ္.............။
သန္းေခါင္ယံညစူးစူးမွာ
ငါတူးခဲ့တဲ့ အိပ္မက္
အနက္ေ၇ာင္ မီးခုိးေတြရႊဲစုိေနတဲ့
လေရာင္ေအာက္
နင္ဟာ ငါ့လယ္ေတာကုိေၿခာက္တဲ့
ၿမတ္ႏုိးၿခင္းတေစ ၦပဲ................။
မ်က္လွည့္ဆရာတစ္ေယာက္ရဲ့ ပဥၥလက္မွာမွ
ေပ်ာက္ဆုံးသြားတဲ့ ငါ့ရဲ့လိပ္စာေလး
ဒုကၡေတြလား .. သုခေတြလား
သြားေတာ့သြားရဦးမွာပဲေလ..
ဟုိး.....သိတတ္စအရြယ္
ငယ္ငယ္တုန္းက
ဆႏၵေတြ ၿပည့္လုိၿပည့္ၿငား
ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္မွာ
အနီေရာင္ အနားသတ္ေတြ ကြပ္ခဲ့ဖူးတယ္
ဒီလုိနဲ့ပဲ....
ငါ့ရဲ့တစ္ပုိင္းတစ္စအိပ္မက္ေတြ
ေသြးေအးလုိ့ေၿခာက္လုိ့ေကာင္းတုန္းေပါ့
အခ်စ္ရူးဆုိတဲ့ အရသာကုိ ခံစားဖုိ ့
အေမွာင္မလာေသးတဲ့အခန္းတခါးကုိ
လုံေအာင္ပိတ္.......
တိတ္ဆိတ္စြာနဲ ့ေအာ္လုိက္တယ္
''သိပ္ခ်စ္တယ္''
ၾကည္ၿပာေရ.....
ၾကည္.............ၿပာ..........ေရ
ၾကည္.............ၿပာ..........ေရ

ေနရစ္ခဲ့ေတာ့....မဏိစႏၵာေရ....
ရာဇဝင္ထဲမွာပဲ....ေနရစ္ခဲ့
ငါ...ဆိုတဲ့ဂါထာဟာ.အရိႏၶမၼာမဟုတ္ဘးူ
သစၥာတရားေတြ ပ်က္ပ်ယ္ခဲ့တဲ့
ဒီဇာတ္လမ္းမွာ....
ငါရခဲ့တဲ့....ေသြးမဲ့ဒဏ္ရာေတြကို
ငါ..ေက်နပ္တယ္..
ျပန္ေတြးတိုင္း လြမ္းရဦးမယ္
ရာဇ၀င္ထဲက သူရဲေကာင္းဆုတံဆိပ္ေတြ
ေတေလေတြရဲ့ ဆဌမေျမာက္ အမွားမွာမွ
ငါ့ခံစားခ်က္ေတြကို နားလည္ေပးပါ။
ဒီေနရာဟာ..
တစ္ခ်ိန္က ေျမဇာပင္အျပိဳင္းအရုိင္းနဲ့
ငါရုိင္းခဲ့တဲ့နယ္ေျမ
မေတာ္တဆ
ယဥ္ေက်းမႈ ဘာသာေဗဒေတြ
ေျခေခ်ုာ္က်ခဲ့လို့........
အခု ့ေတာ့.....
ဂါ၀ရၿပဳ လက္နက္ခ်လုိက္ၿပီ...
စုန္းကေ၀တစ္ေယာက္ရဲ့ ၿပဳစားသံက
ညအေမွာင္တိတ္ဆိတ္မႈကုိ ၿဖဳိခြဲလုိ့..
ထိပ္ထားေရ.....
သန္းေခါင္မွာ
ၾကယ္ေၾကြတာ မဆန္းေတာ့ဘူးတဲ့..။
ဘာေတြပဲေၿပာေၿပာ
ေလာက၀င္ရုိးေၾကာင္းမွာ
အၿမင္ေစာင္းသြားတဲ့ သင္ရုိးညြန္းတမ္းထဲ
မစဲဘဲ ၀င္လာတဲ့ ဆန္ ့ေသာလက္ေတြ
မုိးခါးေရေတြ..စြန္းလုိ ့......ထင္လုိ ့
၂၀၀၇ (မုိးဖြဲဖြဲက်တဲ့)
ဒီဇင္ဘာညေနခင္းမွာ
ငါ့ၿခံဥယ်ာဥ္ထဲ ပန္းခင္းေလးထဲ
ငါတစ္ေယာက္တည္းလြမ္းဆြတ္ေၾကကြဲခဲ့ရတယ္.။
ငါတုိ ့ရဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေက်ာင္း၀င္းေလးထဲ
ရဲခနဲေနေအာင္ ေထြးခဲ့တဲ့
ဘာသာေဗဒ သင္ခန္းစာေတြ...........
ခုေတာ့ ငါပ််ိုးခဲ့တဲ့စံပယ္ပင္က
စံပယ္ပန္းေတြေတာင္ ေမႊးရနံ ့ျပယ္လုျပိီ
မႈိင္းညဳိ ့ညိဳ ့ေတာင္တန္းေတြ
စိမ္းလဲ့လဲ့လယ္ကြင္းေတြနဲ့အတူ
အျဖူ၊အစိမ္းေက်ာင္းဝတ္စံုနဲ့
နင္ဖန္ဆင္းေပးခဲ့တဲ့ နွလံုးသားတစ္ခု
ငါရင္ခုန္ခဲ့ရတဲ့ပါးျပင္ႏုႏု
ေၾသာ္...အခုေတာ့လည္း
ဆိုးေဆးမျပယ္ေသးတဲ့ နင့္ႏႈတ္ခမ္း
ငါ....ဘယ္သို့နမ္းရပါ့...။
လြမ္းေတာ့ လြမ္းတယ္.....
အခုလို လွပမႈန္ေဝတဲ့ညမွာ
ငါခ်စ္ရတဲ့ ငါ့ခ်စ္သူ
အိပ္မက္လွလွ မက္ပါေစ...။
မထုိက္တန္သူဆုိတာ
လြင့္ေမ်ာရမွာပါပဲ...(တာရာမင္းေ၀\မီးေတာက္ရစ္သမ္)

အဲဒီတုန္းက........
ဘယ္လက္ဟာ မာရ္နတ္ရဲ့ ရန္လုိေနတဲ့
အစြယ္အပြားၿဖစ္ၿပီး
ညာလက္ဟာ အာဒံရဲ့ ပုိးစားေနတဲ့
ပန္းသီးတစ္လုံးေပါ့
တကယ္ေတာ့ ....ငါဟာ
မာရ္နတ္ရဲ့ ႏႈတ္ခမ္းေတာ္က
ပန္းသီးတစ္လုံးေပါ့...
ခ်စ္သူရဲ့တည္ၾကည္မႈေတြနဲ့အတူ
ထုဆစ္ခဲ့တဲ့ ဥယ်ာဥ္ေတာ္ထဲ
ဘုရားရွင္ မသိလုိက္ဘဲ
ၿပဳတ္က်လာတဲ့ ပုိးစားပန္းသီးဟာ
ငါပုိင္တဲ့ အေနာ္မာၿမစ္ေရထဲမွာ
စီးေနဆဲ.......ေမ်ာေနဆဲ............
စီးေမ်ာေနဆဲပါပဲေလ........။
လူမုိက္ရဲ့လက္ခုံေပၚ စီးက်တဲ့
ဒီေရာင္ၿခည္ေတြ ခါးသီးတယ္ဆုိေပမယ့္
နယူတန္ ကုိယ္တုိင္ ေဆးေၾကာသန္ ့စင္ခဲ့တဲ့
နိယာမရဲ့ ရလဒ္ေတြပဲ.............။
ကဲ...........
ဒီေတာ့ အခ်စ္ေရ
ငါတုိ့ရဲ့ ခမ္းနားၿခင္းေတြကုိ.
ခ၀ါ ခ်လုိက္ၾကေအာင္.............
ဒါဟာ.....အမြန္ၿမတ္ဆုံး
"ေမွာ္၀င္ ဆိပ္ကမ္း"ပါ...
လၿပည့္ညေတြမွာသာ
ႏုိးတတ္တဲ့ ညဥ့္ငွက္
လကြယ္ညကုိ လြမ္းဆြတ္တမ္းတသလိုမ််ိး
ငါနဲ ့ငါ့ရဲ့ မပီၿပင္ဝိုးတဝါး ကမ္းလက္ေတြက
နင့္ကို......ထာဝရ.......
သတိရေနဦးမွာပါ....ၾကည္ၿပာေရ........
ပစၥဳပၸန္ဟာ ပန္းပြင့္ျဖစ္ျပီအနာဂါတ္္မွာ လွ်ဳိ ့ဝွက္ခ်က္ျပီးျပယ္နုိုင္ပါေစ
တကယ္ေတာ့...
ငါဟာ....အိပ္တန္းထမွားခဲ့တဲ့
ငွက္တစ္ေကာင္ပါ...
အခ်ိန္မေတာ္ဘဲ.ရြာတဲ့ ဒီဇင္ဘာမိုးကို
ေစတန္နတ္ဆိုးေတြက ညစာအျဖစ္
စားသံုးပစ္လိုက္ၾကတယ္.....။


တုိင္းမွဴး

၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းႏွင့္အမွ်င္ဓါတ္

၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းဆိုတဲ့ အရာကို လူတိုင္း ေတြ႔ၾကံဳဖူးပါလိမ့္မယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရာ အမ်ားၾကီး ရွိတဲ့အ နက္က ေရဓါတ္နည္းၿခင္းနဲ႔ အမွ်င္ဓါတ္နည္းၿခင္းေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းၿဖစ္တာ အမ်ားဆံုးပါပဲ ။ တခ်ိဳ႔ဆိုရင္ ၀မ္းခ်ဳပ္ တဲ့အတြက္ ကိုယ္လက္မအီမသာၿဖစ္ၿပီး ေခါင္းေတြအံု ေခါင္းေတြကိုက္တဲ့အထိေတာင္ ခံစားရေလ့ရွိပါတယ္ ။ ၀မ္း ခ်ဳပ္ၿခင္း ကို constipation အၿပင္ costiveness , dyschezia , dyssynergic defaecation စသၿဖင့္ လည္း ေခၚၾကပါေသးတယ္ ။ ဆိုလိုတဲ့သေဘာကေတာ့ bowel moments (အူလႈပ္ရွားၿခင္း ၊ က်င္ၾကီးစြန္႔ၿခင္း) ဟာ ခက္ ခဲေန ၿခင္း ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းဆိုတာ အၿဖစ္မ်ားတဲ့ ၀မ္းသြားေနစဥ္ နာက်င္ၿခင္း ( painful defecation) ပဲၿဖစ္ ပါတယ္ ။ အရမ္းကို ၀မ္းခ်ဳပ္ေနၿပီးဆိုရင္ေတာ့ obstipation (ေလႏွင့္၀မ္းလံုး၀မသြားႏုိင္ၿခင္း ) fecal impaction ( ၀မ္းလံုး၀မသြားပဲ ပိတ္ဆို႔ၿခင္း ) စသည္တို႔ ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။

လူဦးေရရဲ႕ ပ်မ္းမွ် ၂ - ၃၀% ေလာက္ဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ခံစားရေလ့ရွိပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ၿဖစ္ပြားေစ တဲ့အ ခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ အဓိကအားၿဖင့္ ပံုစံ ၂ မ်ိဳးရွိပါတယ္။ လံုး၀ပိတ္ဆိုးၿပီး ၀မ္းမသြားႏုိင္ၿခင္း ( obstructed defecation ) နဲ႔ အူမ်ားလႈပ္လ်ားမႈ ေလ်ာ့နည္းၿခင္း ေႏွးေကြးၿခင္း ( colonic slow transit , hypomobility ) တို႔ပဲၿဖစ္ ပါတယ္ ။ ေဆးရံုေတြကုိေရာက္လာတဲ့ လူနာေတြရဲ႕ ငါးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းေလာက္ဟာ obsturcted defecation ေၾကာင့္ေရာက္ လာတာမ်ားပါတယ္ ။ အူလႈပ္ရွားမႈနည္းၿခင္း ေၾကာင့္ၿဖစ္တဲ့ colonic slow transit constipation ကို ၿဖစ္ေစ တဲ့အရာေတြကေတာ့ အစားအေသာက္ ၊ ေဟာ္မုန္း ၊ ေဆး၀ါးေတြရဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ heavy metal toxicity ေတြ ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ သူ႔ကို ကုသတဲ့အခါမွာလည္း အစားအေသာက္ပံုစံေၿပာင္းလဲၿခင္း ၊ ၀မ္းေပ်ာ့ေဆး ၊ ၀မ္းခ်ဳေဆးေတာင့္ ၊ ခြဲစိတ္ၿခင္း စသည္တို႔ပါ၀င္ပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းဆိုတာ လကၡဏာတစ္ ခုသာၿဖစ္ တယ္ ေရာဂါတစ္ခုမဟုတ္ပါဘူး ။ သူ႔ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ကုသခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ၿဖစ္ရတာလဲဆိုတဲ့ cause ကို အရင္ ရွာေဖြဖို႔လိုပါတယ္ ။



၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ထားတာေတြကေတာ့

- အူလႈပ္ရွားမႈ Bowel moment (က်င္ၾကီးစြန္႔ၿခင္း ) ဟာ တစ္ပတ္ကို သံုးၾကိမ္သို႔မဟုတ္ သံုးၾကိမ္ထက္နည္းေနၿခင္း
- ၀မ္းသြားရတာ ခက္ခဲၿခင္း ( ညွစ္ရၿခင္း ၊ စၿမင္းေခၚ အမာမ်ားသြားၿခင္း )
- ၀မ္းသြားၿပီးေသာ္လည္း မၿပီးမၿပည့္စုံသကဲ့သို႔ ခံစားရၿခင္း ၊ ၀မ္းက်န္ေနသလို ခံစားရၿခင္း စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

ကေလးငယ္ေတြမွာ ၀မ္းသြားတာကေတာ့ formula ႏို႔မႈန္႔ေတြနဲ႔ အစာစာေကၽြးတဲ့အခ်ိန္မွာ ၿဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္ ။ ေမြးၿပီး တဲ့အခါမွာ ေမြးကင္းစကေလးငယ္ေတြဟာ ၄ ၾကိမ္ ၅ ၾကိမ္ေလာက္ ေပ်ာ့ေပ်ာ့ (အရည္သာသာ ) က်င္ၾကီး စြန္႔ေလ့ ရွိပါတယ္ ။ ႏို႔မႈန္႔တိုက္တဲ့ကေလးေတြထက္ မိခင္ႏို႔စို႔တဲ့ကေလးေတြက က်င္ၾကီးစြန္႔ တဲ့အၾကိမ္အေရ အတြက္ ပိုမ်ား ပါတယ္ ။

၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကိုၿဖစ္ေစေသာအခ်က္မ်ား

၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကိုၿဖစ္ေစတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့

- congenital ( ေမြးရာပါ )
- primary ( ပထမအေၾကာင္းအရင္း )
- secondary ( ဒုတိယအေၾကာင္းအရင္း ) စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အၿဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ primary ၿဖစ္ၿပီး အသက္အႏၱရာယ္ကို ထိခိုက္ႏုိင္ၿခင္းမရွိပါဘူး ။ အသက္ၾကီးတဲ့လူေတြမွာေတာ့ အမွ်င္ဓါတ္စားသံုးမႈ ေလ်ာ့နည္းၿခင္း ၊ ေရေသာက္ နည္းၿခင္း ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းၿခင္း ၊ ေဆး၀ါးေတြရဲ႕ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ၊ hypothyroidism နဲ႔ကင္ဆာေရာဂါတို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁ ။ Primary

Primary မွာေတာ့ ေၿခာက္လေက်ာ္ေလာက္ထိ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ခံစားရၿပီး ဒါဟာ ေဆး၀ါးေတြ ရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေၾကာင့္လည္းမဟုတ္သလို ၊ ေရာဂါတစ္ခုခုေၾကာင့္လည္းမဟုတ္ပါဘူး ။ ဗိုက္ေအာင့္ဗိုက္ နာၿခင္းလည္းမ ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ Irritable bowel syndrome နဲ႔ခြဲၿခားႏုိင္ပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းရဲ႕ common cause ၿဖစ္ပါတယ္ ။

၂ ။ အစားအေသာက္

အမွ်င္ဓါတ္စားတာနည္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၊ ေရေသာက္တာနည္းတဲ့အတြက္ ၊ အစားအစာ စားတာနည္းတဲ့အတြက္ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းၿဖစ္ရပါတယ္ ။

၃ ။ ေဆး၀ါးမ်ား

ေဆး၀ါးအမ်ားစုမုွာ ၀မ္းခ်ဳပ္တယ္ဆိုတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးပါရွိၾကပါတယ္ ။ ဘာေဆးေတြလဲဆိုေတာ့ Opioids ( အကိုက္ အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား ) ၊ ဆီးေဆးမ်ား ၊ စိတ္က်ေရာဂါေပ်ာက္ေဆးမ်ား ၊ ယားယံၿခင္းေပ်ာက္ေသာေဆးမ်ား ၊ ဗိုက္ေအာင့္ေပ်ာက္ေဆးမ်ား ၊ အတက္က်ေဆးမ်ား ၊ အလူမီနီယံပါေသာ အစာအိမ္ေဆးမ်ား စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

၄ ။ Metabolic and Muscular

အင္ဒိုခရိုင္း ၿပႆနာေတြၿဖစ္တဲ့ ကယ္ဆီယမ္မ်ားၿခင္း ၊ သိုင္းရိုက္ ေဟာ္မုန္းနည္းၿခင္း ၊ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ိဳ နဲ႔ cystic fibrosis ၊ celiac disease စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ နည္းတဲ့ မလႈပ္ရွားႏုိင္တဲ့လူေတြမွာ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္း အၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။

၅ ။ စိတ္ေရာဂါဆိုင္ရာ

နာက်င္မႈကို အလြန္အမင္းေၾကာက္ရြ႔႔ံသူမ်ား ၊ လူစုလူေ၀း လူထု နားေနခန္းမ်ားကို ေၾကာက္သူမ်ား ၊ ပ်င္းရိသူမ်ား ဟာလည္း ငယ္စဥ္ကတည္းက ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ခံစားရေလ့ရွိတဲ့ သူေတြၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ဘယ္လိုကာကြယ္ကုသမလဲ

တခါတခါမွာ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ုကုသတာထက္ ကာကြယ္တာက ပိုလြယ္ပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို သက္သာေစဖို႔ ပံုမွန္ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ၿပဳလုပ္ရပါမယ္ ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ဖို႔ လိုၿပီး အမွ်င္ဓါတ္အမ်ားၾကီးပါတဲ့ အစားအ စာေတြစားဖို႔လိုပါတယ္ ။ မနက္ေစာေစာ ၀မ္းသြားတဲ့အက်င့္ အိမ္သာ မွန္မွန္တက္ တဲ့အက်င့္ ကိုလည္းေမြး ၿမဴဖို႔လိုပါတယ္ ။ ပံုမွႏ္ ၀မ္းေပ်ာ့ေဆးေတြသံုးစြဲၿခင္းက သိပ္ေတာ့မေကာင္းလွပါဘူး ။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ က်င္ၾကီး စြန္႔တဲ့အေလ့အထဟာ ၾကာလာရင္ အဲဒီ၀မ္းေပ်ာ့ေဆးေတြအေပၚမွာ တည္မွီလာမွာ ၿဖစ္တဲ့အ တြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Mechanical stimulation အေနနဲ႔ ၀မ္းခ်ဴေဆးလံုး Enemas ကိုလည္း အသံုးၿပဳႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ပလည္း ၀မ္းခ်ဴေဆး လံုးဟာ အစာေဟာင္းအိမ္ ( rectum ) ထဲက မစင္ေတြကိုသာလွ်င္ စြန္႔ထုတ္ေစႏုိင္ၿပီး အစာအိမ္ နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္း Intestinal tract ထဲကိုေတာ့ မေရာက္ရွိႏုိင္ပါဘူး ။

၀မ္းေပ်ာ့ေဆးမွာလည္းအ သံုးမ်ားတာက MOM လို႔ေခၚတဲ့ Milk of Magensia ၿဖစ္ပါတယ္ယ ။ေစ်းသက္သာၿပီး အႏၱရာယ္မ ရွိတာေၾကာင့္ လူသံုးမ်ားပါတယ္ ။ MOM နဲ႔မသက္သာမွသာလွ်င္ ခုနကေၿပာတဲ့ ၀မ္းခ်ဴေဆးလံုး stimulant ေတြ ကိုသံုးသင့္ပါတယ္ ။

အမွ်င္ေတြက ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းကို ဘယ္လိုသက္သာေစသလဲ



အမွ်င္ဓါတ္ Fiber ေတြဟာ အပင္ေတြရဲ႕ အစိတ္အပိုုင္းၿဖစ္ၿပီး အမွ်င္ဓါတ္ပါတဲ့ အစားအေသာက္ေတြဟာ အစားအ စာေတြ ကိုစားေသာက္ၿပီးတဲ့အခါမွာ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းအတြင္းမွာ က်န္ရွိေနခဲ့ပါတယ္ ။ အမွ်င္ေတြ ဟာ အရာ၀ထၳဳ တစ္ခုတည္းမဟုတ္ပဲ အစုအေ၀းၾကီးတစ္ခုသာလွ်င္ၿဖစ္ပါတယ္ ။

အမွ်င္မွာ soluble နဲ႔ insoluble ဆိုၿပီး ၂ မ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ၿဖစ္ေစဖို႔အတြက္ ဖိုက္ဘာ ၂ မ်ိဳးစလံုး က မရွိမၿဖစ္လိုအပ္ပါတယ္ ။ ေပ်ာ္၀င္ႏုိင္တဲ့ soluble fiber ေတြဟာ သင့္ရဲ႕ မစင္ ထဲမွာ ေရေတြ ကို စိမ့္၀င္ေစၿပီး ေပ်ာ့ေၿပာင္းေစပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ အူေတြကေန စြန္႔ထုတ္ရတာ လြယ္ကူသြားပါတယ္ ။ မေပ်ာ္၀င္ႏိုင္တဲ့ fiber ေတြ ကေတာ့ မစင္ေတြရဲ႕ ပံုသ႑ာန္ကိုေၿပာင္းလဲလိုက္ၿပီး အလွ်င္အၿမန္စြန္႔ထုတ္ေစၿခင္းအားၿဖင့္ သင့္ကို ၀မ္းခ်ဳပ္တဲ့ ခံစားခ်က္ၾကီးကေန လြတ္ကင္းေစမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ Virginia Commonwealth University Health Center in Richmond,Va မွ ဒါရိုက္တာ နဲ႔ ပေရာ္ဖက္ဆာတစ္ဦးၿဖစ္တဲ့ Stephen Bickston က " အမွ်င္ဓါတ္ ပါတဲ့အစားအစာမ်ားမ်ားစားသံုးတဲ့လူေတြဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းနည္းေလ့ရွိတယ္ " လို႔ေၿပာခဲ့ပါတယ္ ။ American Dietetic Association ကေတာ့ အသက္ ၁၉ ႏွစ္မွ ၅၀ အတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ေန႔စဥ္အစားအေသာက္ထဲမွာ ဖိုက္ဘာ ၂၅ ဂရမ္စားသံုး ရမယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ။ ေယာကၤ်ားေတြကေတာ့အဲဒီအသက္အရြယ္အပိုင္းအၿခားမွာ ၃၈ ဂရမ္စားသံုး ရမယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ။ ငါးဆယ္အထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ ၂၁ ဂရမ္စားသံုးသင့္ၿပီး အမ်ိဳးသားေတြကေတာ့ ၃၀ ဂရမ္စား သံုးသင့္ပါတယ္ ။ Dr.Bickston ညႊန္ၿပခဲ့တာကေတာ့ အေမရိကန္ေတြဟာ ပ်မ္းမွ် တစ္ေန႔ကို ဖိုက္ဘာ အမွ်င္ ဓါတ္ ၁၃ ဂရမ္စားသံုးတယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ။ ဒါဟာ သတ္မွတ္ထားတာကိုေရာက္ဖို႔ လိုပါေသးတယ္တဲ့ ။

အမွ်င္ဓါတ္ပါတဲ့ အစားအစာ အမ်ားစုမွာ ဗီတာမင္ သတၱဳဓါတ္ေတြနဲ႔ပါ၀င္ၿပီး အဆီနဲ႔ ကယ္လိုရီေတြေတာ့ နည္းေလ့ ရွိပါတယ္ ။ အမွ်င္ဓါတ္ပါေသာအစားစာေတြကေတာ့

- သစ္သီးမ်ား (သစ္ေတာ္သီး ၊ ပန္းသီး ၊ လိေမၼာ္သီး စသည္ )
- အရြက္မ်ား ( ေဂၚဖီ ၊ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း ၊ မုန္လာဥ ၊ အာလူး ၊ ဖယံု စသည္)
- ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး ၊ စားေတာ္ပဲ ၊ ပဲနီကေလး
- ဂ်ံဳေပါင္မုန္႔ ၊ ဆန္ညိဳ ၊ ဖြဲမႈန္႔ ၊ အုတ္ဂ်ံဳမႈန္႔
- ေနၾကာေစ့ ၊ ေၿမပဲ ၊ မက္မြန္ ၊ သစ္ၾကားသီး စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ယခုေနာက္ပိုင္းမွာ အမွ်င္ စားတာနည္း တဲ့သူေတြ အတြက္ Ispaghula husk လို႔ေခၚတဲ့ Psyllium လို႔ေခၚတဲ့အပင္တစ္မ်ိဳးကေနထုတ္လုပ္ထားတဲ့ အမွ်င္ၿဖည့္ စြက္ အမႈန္ ႔ေလးေတြ ေစ်းကြက္ထဲ၀င္ေရာက္ေနၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။ တစ္ခါေသာက္ရင္ရင္ တစ္ထုပ္လံုး ကို ေရဖန္ ထြက္ထဲ ထည့္ ေမႊေႏွာက္ၿပီးေသာက္သံုးႏိုင္ပါတယ္ ။

၀မ္းခ်ဳပ္တဲ့လူေတြကိုအၾကံေပးလိုတာကေတာ့

၁ ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ ။ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္စတဲ့ အရည္မ်ိဳးစံုေသာက္သံုးဖို႔လိုပါတယ္ ။
၂ ။ အမွ်င္ပါတဲ့ အစားအစာ အမ်ားအၿပား စားသံုးေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။
၃ ။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မွန္မွန္ၿပဳလုပ္ပါ ။
၄ ။ ေန႔စဥ္ပံုမွန္၀မ္းသြားတတ္တဲ့အေလ့အက်င့္ကိုေမြးၿမဴပါ ။
၅ ။ စိတ္ဖိစီးမႈကို တတ္ႏုိင္သေလာက္ေလ်ာ့ခ်ပါ ။
၆ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္တာ ရွည္ၾကာေနၿပီ ၊ ၀မ္းေပ်ာ့ေဆးေတြေသာက္တာလည္းမသက္သာဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ ၿပသၿပီး ကုသ မႈ ခံယူပါ ။
၇ ။၀မ္းခ်ဳပ္ေစတဲ့အစာေတြၿဖစ္တဲ့ ေကာက္ညွင္း စသည္တို႔ကို ေလ်ာ့စားေပးဖို႔လိုအပ္ပါေၾကာင္း တင္ၿပလိုက္ရပါတယ္ ။

Ref : http://en.wikipedia.org/wiki/Constipation
: http://www.everydayhealth.com/digestive-health/fiber-and-constipation.aspx

သက္တန္႔ခ်ိဳ
25 July 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Facebook video download

Facebook က video file ေတြကုိ ေဒါင္းဖုိ႔အခက္အခဲ ျဖစ္ေနသူေတြအတြက္ အဆင္ေျပမယ့္ apk ေလးပါ။ ES file explorer လုိ႔ေခၚပါတယ္။ file manager apk ဆုိေပမယ့္ သူ႔ထဲမွာ download manager တုိ႔ sd analysis တုိ႔ installerတုိ႔ unstaller တုိ႔လုိ features ေတြအမ်ားၾကီးပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒါေလးကုိ install လုပ္ထားရင္ fb က video ကုိဖြင့္တဲ့အခါ ပုံပါအတုိင္း pop upေလးတပ္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီမွာ es downloader ေလးကုိေရြးေပးလုိက္ပါ။ ေဒါင္းလုတ္ဆြဲသြားပါလိမ့္မယ္။ သုံးၾကည့္ရင္ က်န္တဲ့အားသာခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးေတြ႔ရဦးမွာပါ။
လုိခ်င္ရင္ ေအာက္မွာ ေဒါင္းပါ။ သိျပီးသားဆုိရင္ေတာ့ ဆရာၾကီးလုပ္တယ္ မယူဆေစခ်င္ပါဘူးေနာ္ :-)
ES file explorer

Mind Freak

အရာရာဟာ ကိုယ္နဲ႔မဆုိင္ေတာ့သလို
ကိုယ္ဟာအရာရာနဲ႔မဆိုင္ေတာ့
အားလံုးနဲ႔ေ၀း
ၿငိတြယ္ရာ ဖက္တြယ္ရာနဲ႔ေ၀း
ရူးသြပ္မႈနဲ႔ေ၀း
စိတၱဇနာမ္အားလံုးနဲ႔ေ၀း။
ကေလးငယ္ေလးက ပုန္ကန္တတ္တယ္
မိဘစကားနားမေထာင္ဘူး
သူထင္ရာသူလုပ္တယ္
တဇြတ္ထိုးေလး
ေဖာက္ထြက္တယ္
သူ႔ကိုပိတ္ေလွာင္ထားတဲ႔နံရံေတြကို ေဖာက္ထြက္တယ္
သူမိထားတဲ႔ ေလာင္းရိပ္ကို ေပါင္းသင္ပစ္တယ္
အခ်ဳပ္အေႏွာင္ေတြအားလံုးကို ေဖာက္ထြက္တယ္
ေနာက္ဆံုး ေဖာက္ထြက္စရာရွာမရရင္
သူ႔ကိုယ္သူေဖာက္ထြက္ပစ္တယ္
ေခတ္ကိုဦးေဆာင္မဲ႔ လူ။
ေက်ာင္းတတ္ရမွာပ်င္းၿပီး
ေက်ာင္းလစ္မိရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အျပစ္တင္လို႔မဆံုး
ဘယ္လိုလူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔မွ အံမ၀င္သူ။
ဘီယာကို အျမွဳပ္ထလို႔ႀကိဳက္တယ္
ဘီယာကို ခါးလို႔ႀကိဳက္တယ္
ဘီယာဟာ ရီ ေ၀ ေ၀ မို႔ႀကိဳက္တယ္
ဘီယာဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ၾကာၾကာမေနလို႔ႀကိဳက္တယ္။
နာက်င္မႈေတြကို မုန္းသေလာက္
နာက်င္မႈမရွိရင္မေနတတ္တဲ႔ဲ႔
ဒီလူ႔အႏၶက
သူ႔ကိုယ္သူ mind freak လို႔ေခၚသတဲ႔။
Hello Mr.Mind Freak
Nice to meet you
How do you do?
What u gonna do?
-- Loading—
?problem loading page
Reload
Web page not available.
Thank you.
ေခတ္ကို မ်က္ေျခမျပတ္ေစနဲ႔
ေခတ္ေနာက္ကိုလိုက္
လိုက္ … လိုက္
ေခတ္ရဲ့ေျခရာကို မ်က္ေျခမျပတ္ေစနဲ႔
ရွာ ရွာ ေပါက္ ေပါက္
ရိုင္ဖယ္ မေျပာနဲ႔
ေလး နဲ႔ ျမားေတာင္ တည့္ေအာင္မပစ္တတ္
ဘယ္လိုလုပ္ မုဆိုးေကာင္းျဖစ္ႏိုင္မွာလဲ
ေခြးေတြေတာ့အမ်ားႀကီးရွိတယ္။
ဒါဆိုလည္း လိုက္ .. လုိက္ ..
ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းထဲကို ေမွ်ာ လိုက္
ေမွ်ာ ၿပီးေတာ့ လိုက္
ေမွ်ာ္ၿပီးေတာ့ လိုက္
ဒီလို နဲ႔ ေမ်ာ ေမ်ာ သြား
ဒီလိုနဲ႔ ျမစ္ဖ်ားခံရာနဲ႔ ေ၀း ေ၀း သြား
ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႔ အ၀တ္အစားေတြဟာ
အရင္လို ဖိုသီ ဖက္သီ မေနေတာ့
ကပ္ကပ္ ရပ္ရပ္ျဖစ္လာ
ကပ္ကပ္ သပ္သပ္ျဖစ္လာ
ၾကပ္ၾကပ္ ညက္ညက္ျဖစ္လာ
အ၀တ္ခ်ဳပ္သူတို႔ဟာလည္း ျဖတ္တိုင္းျပတ္တဲ႔သံမဏိကတ္ေၾကးေတြကို
အသံုးျပဳလာ
ဒီဂ်ာနယ္က ခရီးေတြအမ်ားႀကီးျဖတ္သန္းခဲ႔တယ္ထင္ရဲ႔
သူ႔ရဲ႔ ေပါင္လံုးေတြက တုတ္တယ္
ဟိုစာေစာင္ကေရာ .. ..
ဒီမဂၢဇင္းကေရာ. ..
ဒီလိုနဲ႔ ကိုယ္စီးတဲ႔ျမင္း အထီး အမ ခြဲျခားခ်ိန္မရလိုက္တဲ႔အေတာအတြင္းမွာ
ေရစီးေၾကာင္းေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ အ၀တ္စေတြကို ခိုးယူသြားတယ္။
Hello Mind Freak
I know you can do it.
Break it.
Right now.
ဘယ္ရုပ္သံလိုင္းကမွ
အေရးတယူလုပ္မျပတဲ႔ ပညာေပးအစီအစဥ္ကို
ေက်ာင္းလစ္ရင္း …
ဘီယာေသာက္ရင္း .. ..
ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ အလုပ္လုပ္ရင္း….
စီးကရက္ေသာက္သလိုေပါ့ဗ်ာ
တိုေအာင္ဖြာရိႈက္လိုက္မွရလာတဲ႔ခံစားခ်က္
ထြက္လာတဲ႔အခိုးအေငြ႔ေတြက အတိတ္
ခင္ဗ်ားဘာေတြကို ေဖာက္ထြက္ခဲ႔ၿပီလဲ
ဆိုၾကပါစို႔
Obama က post တစ္ခုတင္တယ္
“ဒီ post က like 10000 ရလ်င္ President အေနျဖင့္
ဒုတိယအႀကိမ္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရမည္ဟု ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔က ေျပာသည္

စိတၱဇ လြင့္ေျမာ အိပ္မက္

ေကာင္းကင္မွာသာေနတဲ႔ လမင္း
သူမအေပၚမွာလည္းအခ်ိဳးမေျပာင္းေၾကာင္း သိေစခ်င္သည္။
အိပ္မက္ထဲမွာေတာင္ ညင္သာစြာၾကဲျဖန္႔ခဲ႔ေသးသည္
သိပ္ကိုေမႊးျမတဲ႔ ပန္း၀တ္မံုေလးေတြေပါ့
သူမပါးျပင္ေပၚမွာႏွင္းလိုေ၀့ေနတာ။
ဒီအခ်ိန္ဆို သူမအိပ္ေပ်ာ္ေနေရာ့မည္
ပ်ားရည္ေရာင္ေအးခ်မ္းမႈမ်ား
သူမမ်က္ႏွာက်က္တြင္စိုရႊဲေနေစခ်င္သည္။
ေတးသံခ်ိဳခ်ိဳေအးေအးေလးမ်ားႏွင့္
ေခ်ာ့မသိပ္လိုက္ရသည့္အတြက္
ေတာင္းပန္ရဦးမည္။
သူမအိ္ပ္ရာႏိုးခ်ိန္တြင္အသံုးျပဳရန္
အနမ္းမ်ားျဖင့္ၿပီးေသာတဘက္တစ္ထည္
ရက္လုပ္ရဦးမည္။
အလြမ္းမ်ားႏွင့္သာၿခံဳလႊမ္းေပးႏိုင္ပါသည္
ခြင့္လႊတ္ပါ။
စိတ္ကူးမ်ားႏွင့္ အိမ္တစ္လံုးေဆာက္တယ္
စမ္းေခ်ာင္းေလးလဲ ၿငိမ္သက္စြာစီးဆင္းေနတယ္
ျမက္ခင္းစိမ္းေလးလည္း လမ္းေလွ်ာက္ေနတယ္
ခံုတန္းေလးလဲထိုင္ေနတယ္
ေလညွင္းေတြကလည္း
ပန္းကေလးရဲ႔ဆံႏြယ္စေတြကိုေဆာ့ကစားေနၾကတယ္
ငါ့ရဲ႔ကမၻာေလးကသာယာလွေခ်လားကြယ္။
ငွက္ကေလးေတြပ်ံလာသည္
သစ္ပင္ေတြေပ်ာ္ၾကေပလိမ့္မည္။
သစ္သီးေလးမ်ားေၾကြက်လာသည္
ေနာက္ထပ္သစ္ပင္မ်ားေပါက္ဖြားလာၾကဦးမည္။
ငါ့ကမၻာေလးေၾကြက်သြားသည္
ႏွလံုးသားေပၚက်သည္။
ေနာက္ထပ္ကမၻာေလးတစ္ခုေမြးဖြားလာသည္
အလြမ္းကမၻာ။
တိမ္တိုက္ကေလးမ်ားေရြ႔လာသည္
ေကာင္းကင္ကေ၀းရာကိုသြားသည္
သူတို႔ေ၀းမသြားၾကပါ။
ဟိုးအေ၀းတြင္ေကာင္မေလးတစ္ေယာက္ရွိသည္
ေတာင္ေလတုိက္မလား
ေျမာက္ေလတိုက္မလား
အလည္တြင္ရပ္ေစာင့္သည္
ၾကာၿံပီ
ဒီေန႔
ငါေမွ်ာ္ေနတဲ႔သူေရာက္မလာပါ။

မိုးဇက္

ခံစားရတယ္

ကၽြန္ေတာ္က UCH apk ေလးကုိ ဒီက ျဖန္႔လုိက္ေတာ့ ဘယ္သူမွ ေကာင္းတယ္လည္း မေၿပာ ဆုိးတယ္လည္းမေၿပာဆုိေတာ့
ေနနုိင္သူၾကီးရယ္ သီခ်င္းဆုိၿပီး နႈတ္သာပိတ္ေနရ
ဒါေပမယ့္တစ္ေန႔က်ေတာ့ 1comment ဆုိၿပီး ေပၚေနေတာ့ ေပ်ာ္သြားတာဗ်
ခက္တာက တုိက္ခုိက္သူတစ္ေယာက္က ေရးသြားတာ။
ေပါက္ကရေတြတဲ့
ဟုတ္ပါတယ္
ကၽြန္ေတာ္ ေပါက္ကရေတြပဲလုပ္တတ္ေသးတာပါ။ ဆရာၾကီး မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီဆရာၾကီကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ေပါက္ေျမာက္ေနၿပီလဲ မေၿပာတတ္ဘူး။
ေတာ္ေတာ္ခံစားရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္သူငယ္ခ်င္းေတြအတြက္ကၽြန္ေတာ္ေရးတာပါ။ မၾကိဳက္တဲ့သူ ၀င္မၾကည့္ဘဲေနနုိင္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႔ကုိမွကၽြန္ေတာ္ အတင္းမ၀င္ခုိင္းပါ.။ ဒါေၾကာင့္အခုထိလည္း ကၽြန္ေတာ့္မွာ မန္ဘာတစ္ေယာက္မွမရွိပါဘူး။ ကိစၥမရွိပါဗ်ာ။

မုိးဇက္ရဲ့ ကဗ်ာ

ပံုဆိုး ပန္းဆိုးမ်ား facebook ေပၚေရာက္သြားေသာအခါ
ပံုတူေတြကူးၾက
ပံုတူေတြဆြဲၾက
မေန႔က မနက္ျဖန္ဟာ ဒီေန႔ျဖစ္ေၾကာင္း
Copyကူးလိုသူ မနက္ျဖန္ထံ ေၾကးနန္းရိုက္လိုက္တယ္
ဒီလိုနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အေမရိကမွာေနၾက
ဥေရာပမွာေနၾက
ေနခ်င္တဲ႔ ေနရာမွာ ေနၾက အိမ္ျပန္မလာနဲ႔ ဟုအေမကေျပာသည္။
မေန႔ကပို႔လိုက္တဲ႔ message ရလား
မရေသးရင္ ျပန္ရွာဖတ္လိုက္ဦး
အခ်ိန္မရွိဘူးသူငယ္ခ်င္း
ေခတ္ကုိမီေအာင္လိုက္ရဦးမယ္
စားသြက္သြက္ သြားသြက္သြက္
ထိုင္ရင္လည္း သြက္သြက္
ဘတ္စ္ကားတိုးစီးေနတာလား
အခ်ိန္ကိုဖမ္းၿပီး ေလွာင္ခ်ိဳင့္ထဲထည့္ထား
သူက ခင္ဗ်ားဖိနပ္ကို ေနာက္ကေန တက္မနင္းခင္။
“ၾကက္သားရွိေသးလား အမ”
ကိုေဇဦးယ်ာက ေမးတယ္
“မရွိေတာ့ဘူးေမာင္ေလး
အရိုးေလးပဲ ျပဳတ္ ေက်ာ္ လုပ္ထားတယ္
စားမလား”
ကိုေဇဦးယ်ာ ဖိနပ္ပါေပ်ာက္သြားသည္။
ေရြ႕ေနတယ္
အခ်ိ္န္က ေရြ႕ေနတယ္
လူေတြကေရြ႕ေနတယ္
လမ္းေပၚမွာ လူေတြ ကိုယ့္ဆႏၵနဲ႔ကိုယ္ေရြ႔ဖို႔
အာဏာပိုင္ေတြဆီကို တစ္ပတ္ႀကိဳခြင့္ေတာင္းရတယ္
ေလာကႀကီးတြင္ ဘယ္အရာမွမၿမဲ
လူေတြကိုယ့္စိတ္ကိုယ္မပိုင္ၾကေတာ့
ကိုယ့္ဆႏၵကိုယ္မပိုင္ၾကေတာ့
ကုိယ့္ဘ၀ကို္ယ္မပိုင္ၾကေတာ့ွ
ပိုင္ဆိုင္မႈကို မပိုင္ရေလေတာ့
မပိုင္ဆိုင္ျခင္းကိုရင္မွာပိုက္
ေခါင္းငိုက္စိုက္နဲ႔
အသည္းကြဲသမားစတိုင္လ္နဲ႔
ငယ္တို႔ႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ဘ၀ဟာ မ်ဥ္းၿပိဳင္ႏွစ္ေၾကာင္းလို
ဘယ္ေတာ့မွမဆံုႏိုင္ေတာ့ပါဘူး
ဒီဘ၀ ဒီမွ်နဲ႔ ေ၀းလိုက္ၾကပါစို႔
ခ်စ္သူဆီကျဖတ္စာရတယ္
Ok
သူမလို မ်ဥ္းေျဖာင့္ႀကီးတစ္ေၾကာင္းႏွင့္
ကၽြန္ေတာ္မပတ္သက္လိုေတာ့။
ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းက ကၽြန္ေတာ့္ကို ကင္မရာကိုၾကည့္ခုိင္းသည္
ကၽြန္ေတာ္မၾကည့္တတ္ပါ
ဒီလိုနဲ႔ ဓာတ္ပံုေကာင္းတစ္ပံု ဘယ္လိုလုပ္ရမွာလဲဟု
သူကေျပာသည္
လွလွေလးရိုက္ေနာ္
Facebookေပၚတင္ရေအာင္
ႏႈတ္ခမ္းေလးေတြဆူၿပီး
မွန္ထဲၾကည့္ရုိက္လုိက္ၾကသည္။
(flash ေတာင္ဖြင့္လိုက္ေသး)။

မိုးဇက္

ဘ၀စီးျခင္း

ေဟာဒီက ေသာက္ရူးေမာင္းေနတဲ့ ဘ၀အုိၾကီးမွာ
ခင္မ်ား ဘတ္စ္ကားနံပါတ္ေတာ့မွန္ေအာင္စီးတတ္ဖုိ႔လုိတယ္။
ေရွ႕တုိးေရွ႕တုိး အလယ္တန္းေလးကုိင္ျပီး ေရွ႕တုိး
ေဘးကပ္ အလယ္တန္းျဖဳတ္ျပီး ေဘးတန္းေလးကုိင္
ေနရာမရခင္အထိေတာ့ ေနရာမရွိဘူး။
ေသာင္ျပင္ေပၚကေခြးကေတာင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္အူလုိ႔ရေသး။
ခင္မ်ားမွာေတာ့..............။့
ေၾသာ္...... .မေက်နပ္ဘူးလား
အူဖုိ႔ေတာ့မစဥ္းစားနဲ႔
ေနသာေအာင္ တစ္ခ်က္ေလာက္ေတာ့ဘူလုိက္
အထူအပါးမသိရင္ေတာ့ အဆဲခံရမယ္။
ၾကားမွတ္တုိင္မွာ မဆင္းရင္ေတာ့ ေနရာရမွာေသခ်ာတယ္။
ထုိင္ပါ ေဘးခုံေလး၀င္ထုိင္
၈ေယာက္ထုိင္ပါ ၉ေယာက္ထုိင္ပါ
ေနရာကုိမက္ေမာရင္း အသက္ရွဴရက်ပ္က်ပ္လာ
ေနရာမွာ ေအာက္စီဂ်င္မပါဘူး။
ေနရာမွာအခန္႔သားထုိင္မေနနဲ႔
ဟုိမွာ ျခင္းေတာင္းကုိဆြဲလုိ႔
ကူညီပါရေစ ေျပာစရာမလုိဘူး
လက္တစ္ဖက္အသာလွမ္းလုိက္
အျပံဳးတစ္ခုျပန္ရမယ္။
ဒါဟာ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုပဲ
ခင္မ်ားမွတ္ထားဖုိ႔က
ေသာက္ရူးေမာင္းေနတဲ့ ဘ၀အုိၾကီးေပၚက
ေနရာမွာ ေအာက္စီဂ်င္မပါဘူး

မၾကိဳက္လည္း ခင္ဗ်ားေနာက္က လုိက္ေနမယ့္ တံဆိပ္ေတြ

တံဆိပ္ကုိမၾကိဳက္ရင္ သမုိင္းဦးဘုံေျမေခတ္ကုိ ျပန္သြား
တံဆိပ္က လူသားေတြလုိ
ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီသည္အထိ မိ်ဳးမတုံးႏုိင္တဲ့သတၱ၀ါ
တံဆိပ္ဟာ လုိအပ္ခ်က္တစ္ခု
မလုိခ်င္လည္း ခင္မ်ားေနာက္က ကပ္လုိက္လာမယ့္အရိပ္
အသားကုိဆိတ္ရင္ အရာထင္ေနမယ့္ အသားတံဆိပ္ ထင္ရွားတဲ့အမွတ္အသား
ခင္မ်ား "levi's" ေဘာင္းဘီမၾကိဳက္ဘူးလား ဒါဆုိဦးဂ်မ္း၀တ္လုိက္
ႏုိင္ငံျခားတံဆိပ္မုန္းရင္ ျပည္တြင္းျဖစ္ကုိသုံး
တံဆိပ္ေလးေတာ့ စဥ္းစားထား တံဆိပ္ဟာအရိပ္ပဲ
အိပ္မက္ထဲမွာ တံဆိပ္က လုိက္လုိ႔ ေျပးရတယ္ဆုိလား
ေခ်ာက္နက္ၾကီးထဲကပ္ေနတဲ့ တံဆိပ္ကုိ အလန္႔တၾကားခြာလုိ႔
တာ၀တိသာတံဆိပ္၊ တုသိတာ၊ စတုမဟာရာဇ္တံဆိပ္၊
ေကာင္းကင္ဘုံတံဆိပ္၊ ေယာရု၀တံဆိပ္၊ ဂလုိဘယ္တံဆိပ္၊
ႏ်ဴကလီးယားတံဆိပ္၊ ကုိရီးယားတံဆိပ္၊
မနက္မုိးလင္းရင္ တံဆိပ္နဲ႔တုိးျပီ၊ ေလဆာနဲ႔တုိက္မွာလား၊ 3D နဲ႔လား
တံဆိပ္မၾကိဳက္ရင္ မီးေသြးျဖစ္ျဖစ္ဆားျဖစ္ျဖစ္
"ရွား"မီးေသြးလား၊ "အုိင္အုိဒင္း" ဆားလား
လာျပန္ျပီတံဆိပ္
လက္၀ဲတံဆိပ္၊ လက်္ာတံဆိပ္၊ ရုိမန္တစ္တံဆိပ္၊ ေမာ္ဒန္တံဆိပ္
ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္တံဆိပ္၊ နီယုိေမာ္ဒန္တံဆိပ္၊ ဘာတံဆိပ္၊ ညာတံဆိပ္
တံဆိပ္ေတြနဲ႔လြတ္ေအာင္ေျပး
ေျခတစ္လွမ္းစတာနဲ႔ တံဆိပ္က ကပ္ပါလာျပီ
"ဆင္ေျခာက္ေကာင္"လား၊ "စက္ယကၠန္း"လား၊ "ေရႊႏွင္းဆီ"လား
ျမန္မာမဟုတ္ရင္ တရုတ္၊ အဂၤလိပ္၊ ဂ်ပန္၊ ကုိးရီးယား၊ အိႏၵိယ
"Adda" ကြင္းထုိးလား၊ "TRI" ၾကိဳးသုိင္းလား
"All Star" လား၊ "WALKER" လား
တံဆိပ္ကေတာ့ ရႈပ္ေနျပီ
မေပ်ာ္ရႊင္လုိ႔ ေမာ့ေသာက္ပစ္မယ့္ အဆိပ္ပုလင္းမွာလည္း တံဆိပ္နဲ႔
ကုိယ့္နားထင္ကုိယ္ေတ့ပစ္မယ့္ ေသနတ္မွာလည္း တံဆိပ္နဲ႔
( မင္းကတံဆိပ္ေၾကာ္ညာသူလား၊ မင္းက တံဆိပ္ေတြေနာက္လုိက္ေနသူလား
မင္းက တံဆိပ္ေတြ သိပ္ၾကိဳက္ပုံပဲ၊ တံဆိပ္ေတ့ြနည္းနည္းေလွ်ာ့ )
တံဆိပ္မၾကိဳက္လုိ႔ ေမာ့ေသာက္လုိက္ရတဲ့ အရက္ပုလင္းမွာလည္း တံဆိပ္နဲ႔
နားရင္းလက္ျပန္ရုိက္
ပြင့္ထြက္သြားတဲ့အလင္းတန္းမွာ တံဆိပ္တန္းလန္း
အႏုပညာဟာလည္း လူေနမႈဘ၀ထဲက တံဆိပ္တစ္ခုလား
ပန္းခ်ီတံဆိပ္၊ ကဗ်ာတံဆိပ္၊ ရုပ္ရွင္တံဆိပ္၊ သီခ်င္းတံဆိပ္
တံဆိပ္ကေတာ့ စိတ္နာေအာင္ လာလုပ္ေနျပီ
အလန္႔တၾကားကုိယ့္ကုိ ငုံ႔ၾကည့္ "လင္းသဏ္ညီ" တံဆိပ္
တံဆိပ္ေတြက ေပ်ာက္ဆုံးမသြားဘူး၊ တံဆိပ္ဟာ မုန္းစရာလား
ဘာတံဆိပ္မွမၾကိဳက္ရင္ ဗလာက်င္းေနတဲ့ကုိယ္နဲ႔လာခဲ့
ဘာမွမပါဘူးဆုိျပီး မွိန္းမေနနဲ႔
ခင္မ်ားနာမည္ကလည္း တံဆိပ္တစ္ခုပဲ။

စမ္းသပ္ပုိ႔စ္

ဒီပုိစ္႔သည္ စမ္းသပ္ပုိ႔စ္ သာ ၿဖစ္သည္။
ဒီဆုိဒ္သည္လည္း ေက်ာင္းက ယခုလက္ရွိဖြင့္ဖုိ႔ စီစဥ္လ်က္ရွိေသာ ဆုိဒ္အတြက္ ျဖစ္ေစခ်င္ေသာ
ပုံစံတစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။


 

လွသမိန္၏ ဘန္းစကားဆုိေသာ စအုပ္ကုိ ေအာက္က link မွာ download ရယူပါ

လွသမိန္၏ ဘန္းစကား

စမ္းသပ္ပုိ႔စ္

ဒီပုိစ္႔သည္ စမ္းသပ္ပုိ႔စ္ သာ ၿဖစ္သည္။
ဒီဆုိဒ္သည္လည္း ေက်ာင္းက ယခုလက္ရွိဖြင့္ဖုိ႔ စီစဥ္လ်က္ရွိေသာ ဆုိဒ္အတြက္ ျဖစ္ေစခ်င္ေသာ
ပုံစံတစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။

စမ္းသပ္ပုိ႔စ္

ဒီပုိစ္႔သည္ စမ္းသပ္ပုိ႔စ္ သာ ၿဖစ္သည္။
ဒီဆုိဒ္သည္လည္း ေက်ာင္းက ယခုလက္ရွိဖြင့္ဖုိ႔ စီစဥ္လ်က္ရွိေသာ ဆုိဒ္အတြက္ ျဖစ္ေစခ်င္ေသာ
ပုံစံတစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။

တစ္ရက္ ႏွစ္ရက္ မျမင္ရဘူး

ႏိုင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီး ညီလာခံတစ္ခု က်င္းပသည္။ ကမာၻအရပ္ရပ္မွ အမ်ိဳးသမီး
အမ်ားအျပား တက္ေရာက္ၾကသည္။
အေမရိကန္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္က သူ႕အေတြ႕အၾကံဳကိုေျပာျပသည္။
“ကၽြန္မ ေယာက်္ားနဲ႕ လက္ထပ္တဲ့ေန႕မွာပဲ သူ႕ကို ေျပာလိုက္တယ္။ ကၽြန္မ
သန္႕ရွင္းေရး မလုပ္ႏိုင္ဘူး၊ အိမ္မရွင္းႏိုင္ဘူးလို႕။ အဲ့ဒီေနာက္ သူ႕ကို
တစ္ရက္ ႏွစ္ရက္ မျမင္ရဘူး။ သံုးရက္ေျမာက္ေန႕မွ သူပံုးတစ္ပံုးနဲ႕
ျပန္ေရာက္လာတယ္။ ပံုးထဲမွာ စက္ရုပ္တစ္ရုပ္၊ အဲ့ဒီ စက္ရုပ္က သန္႕ရွင္းေရး
လုပ္ေပးတယ္။ အိမ္ရွင္းေပးတယ္”
အဂၤလိပ္ အမ်ိဳးသမီး အလွည့္ေရာက္လာသည္။
“ကၽြန္မလည္း ေယာက်္ားနဲ႕ လက္ထပ္တဲ့ေန႕မွာ ေျပာလိုက္တယ္။ ကၽြန္မ ထမင္း
မခ်က္ႏိုင္ဘူး၊ ပန္းကန္လည္း မေဆးႏိုင္ဘူးလို႕။ တစ္ရက္ ႏွစ္ရက္ မျမင္ရဘူး။
သံုးရက္ေျမာက္ေန႕မွ ေသတၱာတစ္လံုးနဲ႕ ျပန္ေရာက္လာတယ္။ ေသတၱာထဲမွာ
စက္ရုပ္တစ္ရုပ္၊ အဲ့ဒီ စက္ရုပ္က ထမင္းခ်က္ေပးတယ္၊ ပန္းကန္ေဆးေပးတယ္။
ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး အလွည့္သို႕ ေရာက္လာရာ …
“ကၽြန္မလည္း ေယာက်္ားနဲ႕ လက္ထပ္တဲ့ေန႕မွာ ေျပာလိုက္တယ္။ ကၽြန္မ
တံျမက္စည္း မလွည္းႏိုင္ဘူး၊ ေရမခပ္ႏိုင္ဘူး၊ ထမင္းမခ်က္ေပးႏိုင္ဘူး၊
ပန္းကန္လည္း မေဆးႏိုင္ဘူး။ တစ္ရက္ မျမင္ရဘူး။ ႏွစ္ရက္မျမင္ရဘူး။ အဲ့..
သံုးရက္ေျမာက္ေန႕မွာ ဘယ္ဖက္ မ်က္လံုးက နည္းနည္း ျပန္ျမင္လာတယ္”

ဟာသ ပါပဲ အာဘန္းရယ္

အာဘန္း ~ “ကၽြန္ေတာ္ဂုဏ္ယူတယ္ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ့သားက ေဆးတကၠသိုလ္မွာေလ”
မိတ္ေဆြ ~ “ဟုတ္လား။ သူက ဘာေတြ ေလ့လာေနတာလည္းဗ်”
အာဘန္း ~ “သူကေလ့လာေနတာ မဟုတ္ဘူးဗ်။ လုူေတြက သူ႔ကို ေလ့လာေနၾကတာ”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္း ~ “ဆရာရယ္ ကၽြန္ေတာ္ေလ ညတိုင္း ေဘာလံုးကစားေနတယ္လို႔ အိပ္မက္မက္ေနတယ္”
ဆရာ၀န္ ~ “ဒီေဆးေလးသာ ေသာက္လိုက္ပါ။ ခင္ဗ်ား အဆင္ေျပသြားလိမ့္မယ္”
အာဘန္း ~ “မနက္ျဖန္မွ ေသာက္လို႔ရလား ဆရာ။ ဒီညက ဖိုင္နယ္ပြဲမို႔ပါ”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္း ~ “ငါေသရင္ မင္းေနာင္အိမ္ေထာင္ျပဳမွာလား မိန္းမ”
အာဘန္းရဲ႕ဇနီး ~ “မျပဳပါဘူးရွင္။ ကၽြန္မညီမနဲ႔ပဲ သြားေနေတာ့မွာေပါ့။ ဒါနဲ႔
ကၽြန္မေသရင္ေရာ ရွင္ေနာက္ အိမ္ေထာင္ျပဳမွာလား”
အာဘန္း ~ “ငါလည္း မျပဳပါဘူးကြာ။ ငါလည္း မင္းညီမနဲ႔ပဲ သြားေနေတာ့မွာေပါ့”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္း ~ “လူေတြက ငါ့ကိုဘုရားလို႔ ထင္ၾကတယ္ကြ”
အာဘန္းရဲ႕ဇနီး ~ “ရွင္က ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး သိတာတုန္း”
အာဘန္း ~ “ငါဒီေန႔ ပန္းျခံထဲသြားေတာ့ လူတိုင္းက “ဘုရား ဘုရား ခင္ဗ်ားလာျပန္ၿပီ”
လို႔ ေျပာၾကတယ္ကြ”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္းက ရဲအရာရွိကုိ တိုင္ၾကားေနပါတယ္။
“ရဲအရာရွိႀကီးရယ္ ကၽြန္ေတာ့္အိမ္မွာ TV ကလြဲလို႔ တျခားဘာပစၥည္းမွ မက်န္ေတာ့ဘူး”
ရဲအရာရွိ ~ “သူခိုးက TV ကိုေတာ့ ဘာလို႔မ်ား ယူမသြားပါလိမ့္”
အာဘန္း ~ “ကၽြန္ေတာ္က TV မွာျပတဲ့သတင္း ၾကည့္ေနတာကိုး”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
ေက်ာင္းေနတုန္းကအခ်ိန္ေတြမွာ အာဘန္းကို ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ အမွတ္ရေနပါသလဲ?
အားဘန္းဟာ ဆရာမ ေက်ာက္သင္ပုန္းကို ဖ်က္တိုင္း သူ႔မွတ္စုစာအုပ္ထဲက စာေတြကို
ခဲဖ်က္နဲ႔ လိုက္ဖ်က္ပစ္တတ္တဲ့သူေပါ့။
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္းဟာ ဘားဆိုင္တစ္ဆိုင္ထဲမွာ ထိုင္ေနတုန္း သူ႔ဆယ္လူလာဖုန္းက ျမည္လာပါတယ္။
သူက ေကာက္ကိုင္လိုက္ၿပီး “ဟယ္လို ငါ ဒီမွာရွိေနတာကို မင္းဘယ္လိုလုပ္သိလဲဟင္”
လို႔ ေမးလိုက္ပါတယ္။
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္း ~ “ဘာလို႔အဲဒီလူေတြအားလံုး ေျပးေနၾကတာလည္း”
ေဘးကလူ ~ “ဒါျပိဳင္ပြဲေလ။ ႏိုင္တဲ့သူက အဲဒီဆုဖလားကို ရမွာေပါ့”
အာဘန္း ~ “ႏိုင္တဲ့သူတစ္ေယာက္ပဲ အဲဒီဆုဖလားကိုရမွာကိုမ်ား တျခားလူေတြက
ဘာလို႔မ်ား ေျပးေနၾကတာလည္း”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻
အာဘန္းက သူ႔ရဲ႕အေစခံေလးကို ေျပာလိုက္ပါတယ္ “ပန္းပင္ေတြ ေရသြားေလာင္းစမ္း”
အေစခံေလး ~ “အျပင္မွာ မိုးေတြရြာေနပါၿပီ ဆရာ”
အာဘန္း ~ “အဲဒါဘာျဖစ္လည္း။ ထီးယူၿပီး သြားေလ…”
☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻☻

မွားမွ မွားတတ္ပေလ ကြယ္

ခရီးထြက္လာေသာ လူတစ္ေယာက္သည္ ဟုိတယ္တစ္ခုတြင္ Check-in ၀င္ျပီးသည့္ေနာက္ သူေနရမည့္ အခန္းသို႕ ၀င္သြားသည္။ အခန္းထဲတြင္ ကြန္ပ်ဴတာတစ္လံုးကို ေတြ႕ေသာ အခါ ၀မ္းသာအားရ သူ၏ ဇနီးသည္ ထံသုိ႕ email တစ္ေစာင္ ပို႕လိုက္သည္။ ဒါေပမယ့္ email မွာ လိပ္စာမွားသြားသည္ကို သတိမထားမိလုိက္ေခ်။

ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕၏ ေနအိမ္တစ္ခုတြင္ လင္ေယာက်္ားဆံုးသြား သျဖင့္ ပူေဆြးေနေသာ မုဆိုးမ တစ္ေယာက္ email စစ္ေနသည္။ ခဏေနေတာ့ သူမ၏ သား အခန္းထဲ ၀င္လာေရာ email ဖတ္ရင္း လဲက်ေနေသာ သူ၏ မိခင္ကို ေတြ႕ရေလသည္။
သူ႔အေမဖြင့္ထားေသာ email မွာ
သို႕
အခ်စ္ကေလး
အေၾကာင္းအရာ။ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေရာက္ရွိေၾကာင္း
ေန႕စြဲ။ ၅ ၾသဂုတ္ ၂၀၀၈
အခ်စ္ကေလးေရ။ ေမာင့္စာကို ဖတ္လိုက္ရလို႕ အံ့ၾသသြားလား။ သူတို႕ ေမာင့္ကို ကြန္ျပဴတာ ေပးသံုးျပီး ခ်စ္တဲ့သူေတြဆီ email ေပးပို႕တယ္။ ေမာင္အခုပဲ ဒီကို ေရာက္ျပီး Check-In လုပ္လိုက္တယ္။ မနက္ျဖန္ေရာက္လာမဲ့ အခ်စ္ေလးအတြက္ သူတို႕ ေသခ်ာ ျပင္ဆင္ထားတာ ေတြ႕တယ္။
မနက္ျဖန္ေတြ႕ၾကရေအာင္ေနာ္
ခ်စ္တဲ့
ေမာင္

Health and Misbeliefs ...

က်န္းမာေရးႏွင္႔သက္ဆိုင္ေသာအယူလြဲမ်ား

ကၽြန္မတို႔ ၿမန္မာ လူမ်ိဳးမ်ားတြင္ ေရွးယခင္ အဆက္ဆက္ ကပင္ လိုက္နာ က်င္႔သံုးခဲ႔ႀကေသာ မိရိုးဖလာ အယူအဆေပါင္း မ်ားစြာ ရွိေနပါသည္။ အၿခားေသာ အယူအဆမ်ားကို မေဆြးေႏြး လိုေသာ္လည္း က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ အယူအဆ အလြဲမ်ားကိုေတာ႔ အနည္းငယ္ တင္ၿပ ေဆြးေႏြး လိုပါသည္။ ..................................

ဖြ႔ံၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံ ၿဖစ္ေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနရာေဒသမေရြး က်န္းမာေရး ေစာင္႔ေရွာက္မႈမ်ား ရရွိေစရန္ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ ႀကိဳးပမ္း ေနသကဲ႔သို႔ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွလည္း ၿမန္မာႏိုင္ငံ အစြန္အဖ်ား ေဒသမ်ားထိတိုင္ က်န္းမာေရး ေစာင္႔ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္အဟုန္ၿမွင္႔ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေနပါသည္။ ..............................................................

ထိုသို႔ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ၿပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုးကပါ ပါ၀င္ေပးပါမွ လုပ္ငန္းမ်ား၊ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား ပိုမို လ်င္ၿမန္ အထေၿမာက္ႏိုင္မည္ ၿဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ၀ိုင္း၀န္း ႀကိဳးပမ္း ေပးႀကရာတြင္ မိမိတို႔၏ ယံုႀကည္ ယူဆခ်က္မ်ားကို က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အသိႏွင္႔ ယွဥ္ၿပီး လက္ခံသင္႔သည္ကို လက္ခံၿခင္း၊ အယူအဆ အလြဲမ်ားအား နားလည္ တတ္ကၽြမ္းေသာ က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ ၀န္ထမ္းမ်ားမွ ေၿပာၿပ ေဆြးေႏြး ပါက နားလည္ သေဘာေပါက္ကာ လြဲမွားေနေသာ အယူအဆမ်ားကို ၿပဳၿပင္သင္႔သည္ကို ၿပဳၿပင္ၿခင္း၊ စြန္႔လႊတ္သင္႔သည္ကို စြန္႔လႊတ္ၿခင္းၿဖင္႔ ၀ိုင္း၀န္း ကူညီႀကႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီပို႔စ္ေလးကို ေရးသား လိုက္ပါတယ္။

ကၽြန္မတို႔ ေဆးရံုမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုး ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ အယူအဆလြဲမ်ားထဲမွ အခ်ိဳ႕ကို တင္ၿပလိုက္ပါတယ္။

1. ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္မ်ား၏ ခ်က္အတြင္းသို႔ ေဆးတို႔ဖတ္ဟု ေခၚေ၀ၚႀကေသာ နႏြင္းမ်ား ထဲ႔သိပ္ၿခင္းမွာ လံုး၀ မွားယြင္းေနေသာ အယူအဆ တမ်ိဳးပင္ ၿဖစ္သည္။ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္မ်ားသည္ အလြန္ ႏူးညံ႔ႀကၿပီး ေရာဂါပိုးမ်ား အလြယ္တကူ ၀င္ေရာက္ႏိုင္ႀကေသာ အခ်ိန္ၿဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ခ်က္အတြင္းသို႔ သန္႔ရွင္းေသာ ဂြမ္းစၿဖင္႔ အရက္ၿပန္ ဆြတ္ေပးၿခင္းမွာ အမွန္အကန္ဆံုးေသာ နည္းလမ္းပင္ ၿဖစ္သည္။ နႏြင္းထဲ႔သိပ္ ေပးၿခင္းေႀကာင္႔ မည္သည္႔အက်ိဳးမွ မရရွိႏိုင္ေသာ္လည္း ေမြးကင္းစကေလးငယ္၏ ကိုယ္တြင္းသို႔ ခ်က္မွတဆင္႔ မသန္႔ရွင္းေသာ နႏြင္းမ်ား ၀င္သြားၿခင္းေႀကာင္႔ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္သည္ ေမးခုိင္ေရာဂါပိုး ၀င္ေရာက္ၿခင္း ေသြးဆိပ္ပ်ံ႕ႏွ႔ံၿခင္းၿဖင္႔ ေသဆံုးႏိုင္ပါသည္။
2. ကေလးငယ္မ်ားကို ေမြးဖြားခ်ိန္မွ စၿပီး အသက္ အပိုင္းအၿခားအလုိက္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို သတ္မွတ္ထားေသာ အခ်ိန္အတိအက်အတိုင္း ထိုးေပးရန္ အလြန္ အေရးႀကီးလွပါသည္။ သို႔ေပမယ္႔လည္း အခ်ိဳ႔အရပ္ေဒသ မ်ားတြင္ ကာကြယ္ေဆးထိုးၿခင္းေႀကာင္႔ အေႀကာေသသည္ဟု ယူဆကာ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္ ၿငင္းဆိုႀကပါသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးၿခင္းႏွင္႔ အေႀကာေသၿခင္းသည္ မသက္ဆုိင္ပါ။ အၿခား အေႀကာင္းအရာ တခုခုေႀကာင္႔ အေႀကာေသၿခင္းသာ ၿဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးၿခင္း ဆုိသည္မွာ ေရာဂါပိုးမ်ား ၀င္ေရာက္မလာႏိုင္ေစရန္ ကာကြယ္ေပးၿခင္း ၿဖစ္ေသာေႀကာင္႔ အေႀကာ ေသၿခင္းႏွင္႔ မသက္ဆိုင္ပါ။
3. ကေလးမီးဖြားထားေသာ ႏို႔တိုက္မိခင္မ်ားသည္ ကေလးႏွင္႔ မတည္႔မည္ကို စိုးရိမ္လြန္ကဲကာ အစား ေရွာင္ေသာ အေလ႔အထကိုလည္း ၿပဳလုပ္ႀကပါသည္။ အပူအစပ္မ်ား ေရွာင္ၿခင္းမွာ သင္႔ေသာ္လည္း အာဟာရ ဓါတ္ ၿပည္႔၀ေစေသာ အစားအေသာက္မ်ားကို ေရွာင္ၿခင္းမွာ လြဲမွားေနပါသည္။ ဗီတာမင္ဘီ အုပ္စု ႀကြယ္၀စြာ ပါ၀င္ေသာ အစားအစာမ်ားကို ပိုမိုစားသံုးေပးရန္ လုိအပ္လွသည္။ ၄င္းတို႔မွာ ပဲ၊ ၀က္သား၊ အမဲသား၊ ႏြားႏို႔၊ ဆန္လံုုးညိဳႏွင္႔ အသည္း တို႔ၿဖစ္သည္။ မိခင္ႏို႔တြင္ အာဟာရဓါတ္ လံုေလာက္စြာ ပါ၀င္မွ ကေလးငယ္ သည္ အာဟာရဓါတ္ လံုေလာက္စြာ ရရွိႏိုင္မည္ ၿဖစ္သည္။ ဗီတာမင္ဘီ ခ်ိဳ႔တဲ႔ၿခင္းသည္ ႏို႔စို႔ကေလးငယ္မ်ားတြင္ အသက္အႏၱရာယ္ ေပးႏိုင္သည္ထိ အေရးႀကီးလွပါသည္။
4. ေက်းလက္ေန ၿပည္သူမ်ားသည္ ေဆးေပးခန္းမ်ားႏွင္႔ေ၀းကြာၿခင္း၊ အသိပညာ လံုေလာက္စြာ မရွိၿခင္းတို႔ေႀကာင္႔ ပြန္းပဲ႔ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိပါက အနာအတြင္းသို႔ ဖုန္မႈန္႔မ်ား ထဲ႔သိပ္ၿခင္းကို ေက်းလက္ ကြင္းဆင္းခ်ိန္တြင္ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ႀကံဳခဲ႔ဖူးပါသည္။ ဖုန္မႈန္႔မ်ား ထဲ႔သိပ္ၿခင္းေႀကာင္႔ ေမးခိုင္ေရာဂါပိုး ၀င္ေရာက္ကာ အသက္ ဆံုးရႈံးႏိုင္ပါသည္။ အနာကို သန္႔ရွင္းေသာေရၿဖင္႔ ေဆးေႀကာၿပီး အရက္ၿပန္ ထဲ႔ေပးၿခင္းမွာ မွန္ကန္ေသာ နည္းလမ္းၿဖစ္သည္။

အထက္ေဖာ္ၿပပါ အယူအဆအလြဲမ်ား သည္အမ်ားဆံုး ႀကံဳေတြ႔ရေသာ အလြဲမ်ား ၿဖစ္သည္။ ကၽြန္မတို႔ လက္လွမ္းမမီႏိုင္ ေသာ ၿပည္သူလူထု အတြင္းတြင္ အၿခားေသာ အယူလြဲမ်ားလည္း ရွိေနဦးမည္ ၿဖစ္သည္။ ....................................

ယခု ေရးသားလိုက္ေသာ ပို႔စ္ေလးကို ဖတ္မိေသာ စာဖတ္သူအေပါင္းမွလည္း မိမိတို႔ လက္လွမ္းမီေသာ သူမ်ားသို႔ က်န္းမာေရးအသိမ်ား ဆက္လက္ ၿဖန္႔ေ၀ေပးႀကပါရန္ ေမတၱာ ရပ္ခံအပ္ပါသည္။

က်န္းမာေရး အသိပညာ ေပးရာတြင္ သတိျပဳသင့္ေသာ အခ်က္မ်ား

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံမွာ စက္တင္ဘာ (၁၁)၊ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ ေလယာဥ္ အႏုၾကမ္းစီးၿပီး အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အဲဒီအခ်ိန္တစ္၀ိုက္မွာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံက လူအမ်ားစုဟာ ေလယာဥ္ စီးရမွာကို ေၾကာက္ရြံ႕ သြားခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီလို ျဖစ္ၿပီး သိပ္မၾကာခင္ေလးမွာေလယာဥ္စီးၿပီး ခရီးသြားေနက် အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးက ေလယာဥ္ မစီးေတာ့ဘဲ သူ သြားရမယ့္ ခရီးကို ကားနဲ႔ သြားဖို႔ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ခရီးလမ္းမွာပဲ ကားတိုက္မႈ ျဖစ္ၿပီး သူမ ေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။

ေကာက္ယူထားတဲ့ ကိန္းဂဏန္း စာရင္း ဇယားေတြ အရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံမွာ ေလယာဥ္ ေၾကာင့္ ေသဆံုးရမႈက ကားေၾကာင့္ ေသဆံုးရမႈထက္ ပိုၿပီး အႏၱရာယ္ နည္းပါးတယ္လို႔ ေတြ႕ရပါတယ္။
အဲဒီေတာ့ ကိုယ့္အသက္အႏၱရာယ္ကို စိုးရိမ္တယ္ဆိုရင္ အဲဒီအမ်ိဳးသမီး ဘယ္နည္းလမ္းကို ေရြးခ်ယ္ သင့္ပါသလဲ။
ဒါေပမယ့္ လတ္တေလာ ျဖစ္ထားတဲ့ ေၾကာက္စရာ ျဖစ္ရပ္ႀကီးကို စိတ္ထဲမွာ မထားဘဲ နည္းလမ္းတက် ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ေျပာလို႔ လြယ္သေလာက္ လုပ္ရတာ ဘယ္ေလာက္ ခက္မယ္ဆိုတာ သိသာပါတယ္။
အဲဒီ ေၾကာက္စိတ္ရဲ႕ အေျခအျမစ္ေတြကို က်န္းမာေရး သတင္းအခ်က္အလက္ မွ်ေ၀တဲ့သူေတြ နားလည္ထားမွ အမ်ား ျပည္သူကို က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေပးတဲ့အခါ အေၾကာက္လြန္ၿပီး အႏၱရာယ္ ပိုမ်ားတဲ့ နည္းလမ္းေတြကုိ မေရြးခ်ယ္မိၾကေအာင္ ကူညီႏိုင္ၾကမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

က်န္းမာေရး အသိပညာေပးရာမွာ စကားလံုး အသံုးအႏႈန္းေၾကာင့္ ထိခိုက္ခဲ့ဖူးတာေလးေတြ ရွိပါတယ္။
“ေအအိုင္ဒီအက္စ္သည္ ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိ”၊ “ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ျဖစ္လွ်င္ သင္ မုခ် ေသမည္” စတဲ့ စကားလံုးေတြ သံုးခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ေၾကာက္သင့္တာကို မေၾကာက္ဘဲ၊ မေၾကာက္သင့္တာေတြကို အေၾကာက္လြန္ ခဲ့တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။
ေၾကာက္သင့္တာက ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါပိုး ကိုယ့္ထံကုိ ၀င္ေရာက္လာႏိုင္မယ့္ အျပဳအမူေတြ။
မေၾကာက္သင့္တာက အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးနဲ႔ ေနထိုင္ၾကတဲ့သူေတြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္ေတြ။
သူတို႔က ကိုယ့္ကို အႏၱရာယ္ ေပးႏိုင္တာမွ မဟုတ္တာ။
ကိုယ့္ အျပဳအမူေတြကသာ ကိုယ့္ကို အႏၱရာယ္ ေပးႏိုင္တာ။
ဒါေပမယ့္ “ေသကို ေသမွာ၊ ကုလို႔ မရဘူး”ဆိုတဲ့ စကားက လူေတြရဲ႕ ေတြးေခၚ စဥ္းစားႏိုင္စြမ္းကို ေၾကာက္စိတ္နဲ႔ ဖုံးပစ္လိုက္တဲ့ အတြက္ ေရာဂါ ရွိသူေတြ၊ ေရာဂါပိုးနဲ႔ ေနထိုင္ေနရသူေတြကို အသက္အႏၱရာယ္ ျပဳတဲ့အထိ အျဖစ္ဆိုးေတြ ႀကံဳခဲ့ရဖူးပါတယ္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၃၂ ေယာက္ေျမာက္ သမၼတျဖစ္တဲ့ ဖရန္ကလင္ရုစဗဲ့က “ကၽြနု္ပ္တို႔ရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ ေၾကာက္စရာက ေၾကာက္စိတ္ပါပဲ “လို႔ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

လူေတြရဲ႕ အႏၱရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၾကားသိရခ်က္ေတြ အေပၚမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တုံ႔ျပန္မႈေတြကို သုေတသန လုပ္ရာက ရလာတဲ့ ေတြ႕ရွိခ်က္ အခ်ိဳ႕ကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္္။

(၁) ဘာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ ဆုိတာကို ပို သိရင္ ပို ေၾကာက္တယ္။
(၂) အႏၱရာယ္က ဘာေတြ ျဖစ္မယ္ဆိုတာကို မေသခ်ာရင္ ပိုေၾကာက္တယ္။
(၃) အဲဒီ အႏၱရာယ္က ကိုယ့္ဆီမွာ ျဖစ္ႏိုင္္တယ္လို႔ ခံစားရရင္ ပိုေၾကာက္တယ္။
(၄) အမ်ားစုက အႏၱရာယ္ တစ္ခု အေၾကာင္း ၾကားရင္ အဲဒါက တျခားသူေတြမွာပဲ ျဖစ္မွာပါ၊ ငါ့မွာေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူးလို႔ ေတြးေလ့ရွိၾကတယ္။
(၅) အႏၱရာယ္က အရင္က မျဖစ္ဖူး၊ မၾကားဖူတဲ့ အႏၱရာယ္ အသစ္ ဆိုရင္ ပိုေၾကာက္တယ္။
(၆) တစ္ေနရာတည္းမွာ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္တာမ်ိဳးဆိုရင္ ပိုေၾကာက္တယ္။ ဥပမာ - တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးသူ အေရအတြက္က တစ္ေန႔ အေယာက္(၂၀၀၀) ရွိတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဗံုးေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ အေရအတြက္က အေယာက္(၅၀) ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ လူေတြက ဗံုးေပါက္ကြဲမႈကို ပိုေၾကာက္ၾကပါတယ္။ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးတာက တစ္ေနရာတည္းမွာ စုၿပံဳၿပီး ျဖစ္ၾကတာ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ပါ။
(၇) အႏၱရာယ္က ကိုယ္က လုပ္ယူတာမ်ိဳး ဆိုရင္ သိပ္မေၾကာက္ၾကဘူး။ ဥပမာ - လိင္မႈကိစၥ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စားရာမွာ ကြန္ဒံုး မသံုးတာမ်ိဳးလုိ႔ ေျပာရမယ္ ထင္ပါရဲ႕။
(၈) အႏၱရာယ္ကို ကိုယ္က ခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္လို႔ ယူဆရင္ သိပ္မေၾကာက္ၾကဘူး။ ဥပမာ - ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ကို ေခါင္းေဆာင္း မပါဘဲ စီးတာမ်ိဳးေပါ့။
(၉) ကိုယ့္ကို အႏၱရာယ္ကေန ကာကြယ္ ေပးႏိုင္မယ္၊ လိုအပ္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ယူဆထားတဲ့ သူေတြကို ယံုၾကည္ရင္ သိပ္မေၾကာက္ၾကဘူး။ မယံုၾကည္ရင္ ပိုေၾကာက္ၾကတယ္။ ဥပမာ- အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရကို ယံုၾကည္ရင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေၾကာက္ရြံ႕ ထိတ္လန္႔မႈက အလြန္အကၽြံ မျဖစ္ဘူး။ ၂၀၀၀ခုႏွစ္မွာ ႏြား႐ူးေရာဂါ ျဖစ္ခဲ့တုန္းက ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံက ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းခဲ့ပံုက မွန္ခဲ့တဲ့ အတြက္ လအနည္းငယ္ အတြင္းမွာပဲ ျပည္သူေတြ ေၾကာက္စိတ္ ေလ်ာ့ပါးသြားၿပီး အမဲသား ေစ်းကြက္က ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္ သြားခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အလားတူ ျဖစ္ရပ္ကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ကိုယ္တြယ္ ေျဖရွင္းပံု မွားခဲ့တဲ့အတြက္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အမဲသား ေစ်းကြက္က ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္ မလာခဲ့ဘူး။

က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အႏၱရာယ္ေတြ အေၾကာင္း ပညာေပး မွ်ေ၀တဲ့ အခါမွာ တစ္စံုတစ္ခုကို အလြန္အမင္း ေၾကာက္ရြံ႕ထိတ္လန္႔ သြားေအာင္ ေျပာမယ့္အစား သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ျပည့္ျပည့္စံုစံု ေပးၿပီး လူေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေအာင္ အကူအညီ ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုဟာ
- ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဘယ္ေလာက္မ်ားသလဲ
- ဘယ္လို ကာကြယ္နည္းေတြ ရွိသလဲ
- ဘယ္လို ေရြးခ်ယ္စရာေတြ ရွိသလဲ
- အႏၱရာယ္ဘယ္ေလာက္ အထိ ႀကီးႏိုင္သလဲ
စတာေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္ေအာင္ အကူအညီ ေပးႏိုင္မယ္ ဆိုရင္ အမ်ားျပည္သူမွာ မိမိဘ၀အတြက္ မိမိကိုယ္တုိင္ မွန္ကန္စြာ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္စြမ္းေတြ ပိုမို တိုးျမင့္လာၿပီး က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ အျပဳအမူေတြကို ပိုမို ေဆာင္ရြက္ျဖစ္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြ ပိုမ်ားလာႏိုင္ပါတယ္္။
 

(စာကိုး - Dealing with the dangers of fear: The role of risk communication by George M. Gray and David P. Ropeik. Health Affairs. Volume 21, No.6)

တီဘီပုိးႏွင့္ သလိပ္ခပ္ျခင္း အႏုပညာ

               

တီဘီပိုးအတြက္ သလိပ္စစ္ရေအာင္ သလိပ္ခပ္ေပးပါလို႔ဆိုလာတဲ့ သူနာျပဳဆရာမေလးရဲ႕ စကားအဆံုးမွာ သလိပ္ထည့္တဲ့ ခြက္ကို ခပ္ျမန္ျမန္လွမ္းယူလိုက္ကာ အလွ်င္စလို တံေတြးေထြးထည့္လိုက္တဲ့ ေ၀ဒနာရွင္တစ္ဦးရဲ႕ အျပဳအမူေၾကာင့္ ကြ်န္မရင္ထဲ က်င္ခနဲ ခံစားလိုက္ရေသးသည္။

                ward ထဲမွာ လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က်န္ေသးတာမို႔ ေနာက္ထပ္ သလိပ္ခြက္အသစ္ေပးၿပီး သလိပ္ခပ္ပံုကို ေသခ်ာသင္ေပးဖို႔ သူနာျပဳဆရာမေလးကို ေျပာရင္း လူနာေတြ ဆက္ၾကည့္ေနျဖစ္လိုက္သည္။ ေဆးရံု ေဆးခန္းေတြမွာ မၾကာခဏ ျမင္ေနရတတ္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေပမယ့္ သလိပ္ခြက္ကေလး တခြက္က ဘယ္ေလာက္ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ ေ၀ဒနာရွင္ ကိုယ္တိုင္လည္း သိဖို႔အေရးႀကီးတယ္ မဟုတ္လား။ 

     တကယ္ဆို ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖဲြ႕ႀကီးက ၂၀၅၀ ခုနွစ္မွာ တီဘီေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းကို တမီလီလွ်ံမွာ တစ္ေယာက္နႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ကာ တီဘီေရာဂါကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ထားခဲ့သလို၊ ေ
ထာင္စုနွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၅ ခုနွစ္မွာ တီဘီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းနဲ့ ေသဆံုးမႈႏႈန္းကို ၁၉၉၀ ခုနွစ္မ်ားထက္ ထက္၀က္ ေလ်ာ့က်ေအာင္ လ်ာထားခ်က္ထားလွ်က္ရွိတဲ့ တီဘီေရာဂါဟာ အေရွ႔ေတာင္အာရွမွာ ၂၀၁၀ အတြင္း အသစ္ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ၃၅% ရွိေနဆဲပါ။အဲဒီလို သက္ဆိုးရွည္ရွည္နဲ႔ ကမာၻကို ခ်ိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ ေရာဂါပိုးၾကီးကို ေရာဂါစစ္ေဆးမႈေတြက အစ ေပါ့ပ်က္ပ်က္ လုပ္ေနမယ္ဆို တကယ္ပဲ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အခ်ိန္မွီျပည့္မွီလာနိုင္ပါမလားလို႔ စိုးထိတ္မိတာ ကြ်န္မလြန္မ်ား ေနသလားရွင္။ 

ဒီလို အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါဆိုလည္း ဘာလို႔မ်ား ေရွးရိုးစဲြၿပီး သလိပ္ပဲ စစ္ေနမလဲ၊ ပိုးေမြးတာတို႔ မ်ဳိးရိုးဗီဇ စစ္တာတို႔ စတ့ဲ ေခတ္မွီစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြ တိုးတက္ဖံြ႕ျဖိဳးတဲ့ နိုင္ငံႀကီးေတြနဲ႔ အထူးကုေဆးရံုႀကီးေတြမွာ စစ္ေဆးနိုင္ေနတာပဲ မဟုတ္လားလို႔ ေမးစရာရွိလာပါတယ္။ 

ဟုတ္ပါတယ္။ တီဘီပိုးေမြးၿပီး အေျဖရွာတာဟာ ပိုမိုတိက်တဲ့ စစ္ေဆးမႈျဖစ္ေပမယ့္ ပုံုမွန္ တီဘီပိုးေမြးျခင္းဟာ ၆ပတ္က ၈ ပတ္ထိ ၾကာတတ္တာ၊ က်န္းမာေရးအရင္းအျမစ္ေတြ ပိုမိုလိုအပ္တာေတြ အျပင္ ေခတ္မွီစမ္းသပ္မႈေတြနဲ႔ သလိပ္ပိုးေမြးလွ်င္ ရက္သတၱပတ္ တစ္ပတ္ ေက်ာ္တ့ဲအခါ အေျဖသိနိုင္ေပမယ့္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားတာရယ္ ေခတ္မွီနည္းစနစ္ေတြ လိုအပ္ျပန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖံြ႕ၿဖိဳးၿပီးနိုင္ငံေတြမွာေရာ အထူးသျဖင့္ ဖံြ႕ၿဖိဳးဆဲနိုင္ငံေတြမွာပါ တီဘီေရာဂါပိုးကို စစ္ေဆးရာမွာ ေရာဂါလကၡဏာ ၊ ဓါတ္မွန္၊ သလိပ္ စတဲ့အေျခခံ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို အသံုးျပဳဆဲျဖစ္ပါတယ္။

 အဲဒီထဲမွာမွ သလိပ္ပိုးစစ္ျခင္းဟာ ႏွစ္တစ္ရာေက်ာ္ကတည္း က စတင္သံုးစဲြခဲ့ကာ အေျခခံက်ၿပီးေစ်းသက္သာ လွ်င္ျမန္တဲ့ စနစ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့အျပင္ ထိေရာက္တဲ့ စစ္ေဆးမႈအျဖစ္လည္း တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ရွိေနဆဲပါ။ ဒါ့အျပင္ သလိပ္စစ္တာဟာ ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖဲြ႕အစည္းက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေ၀းလံေခါင္သီတဲ့ က်န္းမာေရး အရင္းအျမစ္ရွားပါးရာ ေနရာေတြမွာ အသံုးျပဳဖို႔ ေထာက္ခံထားတဲ့ စစ္ေဆးမႈ တရပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဓတ္ခဲြခန္း ပညာရွင္တေယာက္ရဲ့ ေစ့စပ္တဲ့ စစ္ေဆးမႈနဲ႔လုပ္မယ္ဆိုရင္ လူအေယာက္တစ္ရာမွာ သိလြယ္မႈ ၇၂ % ခန္႔ ရွိၿပီး တိက်ခိုင္လံုမႈ ၉၉% ရွိတဲ့ သလိပ္ပိုးစစ္ျခင္း ဟာ လွ်င္ျမန္တဲ့စစ္ေဆးမႈ တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ တစ္ရက္ကေန ႏွစ္ရက္အတြင္း အေျဖထုတ္ေပးနိုင္ေလ့ရွိတဲ့ သလိပ္ စစ္ေဆးမႈဟာ အလွ်င္ျမန္ဆံုးအေနနဲ႔ နာရီပိုင္းအတြင္း ျပဳလုပ္နိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။

 ဒါဆို သလိပ္စစ္တဲ့အေျဖေပၚမူတည္ၿပီး ဘယ္လို အက်ဳိးဆက္ေတြ ရနိုင္မွာမို႔လို႔ပါလို႔ ေမးလာရင္ေတာ့ … ။

 တီဘီပိုးကို ပထမအႀကိမ္သလိပ္ထဲမွာပဲ ေတြ႔ရမယ္ဆိုရင္ တီဘီေရာဂါနဲ႔ သက္ဆိုးမရွည္ေစေတာ့ဘဲ ကုသမႈ အျမန္ဆံုးရနိုင္မွာပါ ။ မေတြ႕ရေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ အဆုတ္အေအးပတ္မႈ အေနနဲ႔ကုသေနစဥ္ တီဘီပိုးဟုတ္မဟုတ္ ေသခ်ာတဲ့အထိ တျခား စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ရမွာျဖစ္ျပီး မလိုလားအပ္တဲ့ အခ်ိန္ေနွာင့္ေနွးမႈေတြနဲ႔ ႀကံဳရျပန္ပါတယ္။ တီဘီပိုး သလိပ္ထဲမွာ မေတြ႔ဘဲ တီဘီျဖစ္နိုင္တယ္ဆိုတာ သိထားၾကသလို ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါမ်ားျပားလာတာနဲ႔အမွ် တီဘီပိုး သလိပ္မွာမေတြ႔တဲ့ ေ၀ဒနာသည္ေတြ မ်ားလာတာကိုလည္း အမ်ားျပည္သူ သိၿပီးျဖစ္မွာပါ။ 

 တီဘီပိုးကို သလိပ္မွာ မေတြ႔သူမ်ားအတြက္ ေရာဂါေ၀ဒနာ ကို ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားမွ စမ္းစစ္ၿပီး ကုသနိုင္ဖို႔ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားရွိေပမယ့္ ကမာၻအနွ႔႔ံအျပားမွာ အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနေသးတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ 

 ဒါေၾကာင့္ သလိပ္ပိုးစစ္ျခင္းဟာ ထိေရာက္တဲ့အက်ဳိးဆက္မ်ားရွိတာမို႔ သလိပ္စစ္ဖို႔ သလိပ္ခပ္ျခင္းဟာလည္း အေရးပါတဲ့အခန္းက ပါ၀င္ျပန္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ အဆုတ္တီဘီ၊ လည္ေခ်ာင္းတီဘီ၊ အဆုတ္မဟုတ္တဲ့အျခားေနရာေတြမွာ တီဘီျဖစ္ၿပီးေခ်ာင္းဆိုးေနတဲ့ သူေတြ၊ ဓါတ္မွန္မွာ မသကၤာစရာ အမွတ္အသားမ်ား ေတြ႕ရွိတဲ့သူမ်ား၊ တီဘီေရာဂါပိုးကို အေရျပားမွတဆင့္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးေတြ႕ရွိၿပီး ေခ်ာင္းဆိုးေနတဲ့သူမ်ား ဒါမွမဟုတ္ ဓါတ္မွန္မွာ တီဘီေရာဂါျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတဲ့ လကၡဏာ ေတြ႕သူမ်ား စသည္တို႔ကို သလိပ္ကို တီဘီပိုးစစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ 

၁။ သလိပ္ခပ္ျခင္းနွင့္ က်န္းမာေရး ပညာေပး 

က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းအေနနဲ႔ သလိပ္ခပ္ဖို႔ ဗူးေလးေတြကို မေပးခင္ လူနာနဲ႔ လူနာရဲ့အေဖာ္ကို သလိပ္ဘယ္လို ခပ္ရမလဲဆိုတာကို ေသခ်ာရွင္းျပေပးရပါမယ္။ ဒါ့ျပင္ သလိပ္ပိုး စစ္ေဆးျခင္းဟာ ေရာဂါရွာေဖြဖို႔ ကုသေနစဥ္အတြင္း အေျခအေနကို ဆံုးျဖတ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ အေရးၾကီးတဲ့ေနရာက ပါတယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပရပါမယ္။ 

၂။ သလိပ္ကို ဘယ္နွစ္ခါ ယူရပါမလဲ 

မနက္ခင္းခပ္တဲ့သလိပ္ဟာ ပိုးအမ်ားဆံုးပါ၀င္နို္င္တာမို႔ မနက္ခင္း သလိပ္ခပ္ျခင္းဟာ အသင့္ေလွ်ာ္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ အိပ္ရာထျပီးခါစ အစာမစားခင္ ေရနဲ႔ (အျခားအာလုပ္က်င္းရည္မ်ား မသံုးေစလိုပါ ) အာလုပ္က်င္းျပီး သလိပ္ခံရပါမယ္။ အခက္အခဲေၾကာင့္ အေျခအေန အခ်ိန္အခါကိုလိုက္ျပီး တီဘီပိုးသလိပ္မွာ စစ္ေဆးဖို႔ လိုလာတဲ့သူဆီကေတာ့ ၈နာရီ မွ ၂၄နာရီ ျခားျပီး သလိပ္ကို သံုးခါ ဆက္တိုက္ယူရမွာျဖစ္ျပီး အနည္းဆံုး မနက္လင္းခပ္တဲ့သလိပ္ တစ္ခါပါရမွာျဖစ္ပါတယ္။ 

၃။ သလိပ္ခပ္တဲ့ဗူးကို ဘယ္လိ္ုကိုင္တြယ္ရပါမလဲ သလိပ္ခပ္ဖို႔ အဆင္သင့္မျဖစ္မခ်င္း သလိပ္ဗူးကို မဖြင့္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ သလိပ္ခံျပီးရင္ေတာ့ သလိပ္ဗူးကို စနစ္တက်ပိတ္ျပီး အျပင္ဘက္ကို ေဆးေၾကာသန္႔စင္ကာ သလိပ္ဗူးထည့္တဲ့ အိတ္ထဲျပန္ထည့္ရပါမယ္။ 

၄။ သလိပ္ကို ဘယ္လိုခံရပါမလဲ 

သလိပ္ဗူးထဲကို သလိပ္ခပ္ဖို႔ ၾကိဳးစားစဥ္ တျခားသူမ်ားကို တီဘီပိုး ကူးစက္နိုင္တာမို႔ လူအမ်ားနဲ႔ေ၀းရာေနရာမွာ သလိပ္ခပ္သင့္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သလိပ္ပိုးကို ဓါတ္ခဲြခန္းထဲမွာ ဘယ္ေတာ့မွ မခပ္သင့္ပါဘူး။ 

၅။ သလိပ္ေကာင္းေကာင္းရေအာင္ ဘယ္လိုခပ္ရမလဲ 

သလိပ္ခပ္ျခင္းမွာ သြားရည္ နည္းနိုင္သမွ်နည္းျပီး သလိပ္မ်ားမ်ားပါဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသက္ကိုျပင္းျပင္း ထပ္ခါ ထပ္ခါရႈသြင္း ရႈထုတ္ျပီး သလိပ္မ်ားပါေအာင္ ရင္ဘတ္တြင္းမွ ေခ်ာင္းဆိုးနိုင္တဲ့အထိ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ သလိပ္ရနိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ လက္ဘက္စားဇြန္းတစ္ဇြန္း အျပည့္ရေအာင္ သလိပ္ခပ္ရပါမယ္။ လံုေလာက္တဲ့ ပမာဏရမွသာ အေျဖေကာင္းေကာင္း ထြက္နိုင္မွာမို႔ပါ။ 

၆။ သလိပ္ခြက္ကို သိမ္းဆည္းျခင္း 

သလိပ္ခပ္ျပီးရင္ေတာ့ သလိပ္ခြက္ကို အရစ္က်ေအာင္ ေသခ်ာပိတ္ပါ။ သလိပ္ခြက္ အျပင္ဘက္ပိုင္းကို ေသခ်ာ သန္႔စင္ရပါမယ္။ ထုတ္ပိုးျပီး က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြဆီကို ျပန္ေပးနိုင္ပါျပီ။ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြက သင့္နံမည္နဲ့က်န္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ယူျပီးတဲ့ေနာက္မွတစ္ေန႔တာ အတြက္ သလိပ္ခပ္ျခင္း ျပီးဆံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။ 
ေနာက္ရက္မွာေတာ့ ဒီလိုနည္းနဲ႔ ေနာက္တေန႔စာ သလိပ္ကို ခပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
 ေန႔ခင္းဘက္ ထမင္းစားခ်ိန္အျပီးမွာ တာ၀န္က် သူနာျပဳဆရာမေလးကို ေခၚၿပီး ေ၀ဒနာရွင္ကို သလိပ္ခပ္နည္းနဲ႔ စနစ္တက်သလိပ္ခပ္ျခင္းက တဆင့္ ရနိုင္တဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြကို တစ္ေခါက္ရွင္းျပျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ တျခားအလုပ္ေတြ ရႈပ္ေနတဲ့ၾကားက ဘာလို႔ အဲလိုအေသးစိတ္ ကိစၥကေလးေတြကို ေရးႀကီးခြင္က်ယ္လုပ္ေနတာလဲလို႔ ေမးလာတဲ့ သူနာျပဳ အသစ္ကေလးကို ကြ်န္မ ၿပံဳးျပရင္း စကားတစ္ခြန္းေတာ့ ဆိုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အေျပာင္းအလဲ အၾကီးၾကီးေတြဆိုတာ အေသးအဖဲြ ကိစၥကေလးေတြကေန ျဖစ္ခဲ့တာမဟုတ္လား .. လို႔… ။

စာဖတ္ပရိတ္သတ္အား ခ်စ္ခင္ေလးစားလွ်က္
မြန္းသက္ပန္ (ေဆး ၁)
ေမာကၡ ပညာေရး မဂၢဇင္း
၂၆ ရက္ ဇြန္လ ၂၀၁၂

Hypnogogic jerk ( ထမင္းလုံး တေစၧေျခာက္ျခင္း)

ငယ္ငယ္တုန္းက အိပ္ယာ၀င္တဲ့အခ်ိန္က်ရင္ အိပ္ေပ်ာ္ခါနီးျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ အိပ္မက္လိုလိုနဲ႔ တစ္ခုခုထဲက်သြားသလိုျဖစ္ျပီး ရင္ထဲမွာေအးခနဲျဖစ္သြား၊ ျပီးရင္ ခႏၱာကိုယ္မွာရွိတဲ့ ၾကြက္သားေတြ ရုတ္တရက္ ဆတ္ခနဲျဖစ္သြားျပီး လန္႔ႏိုးသြားတာမ်ိဳး ခဏခဏျဖစ္ဖူးပါတယ္။ အခုထက္ထိလည္း တခါတေလအိပ္ေမာက်ခါနီးဆိုျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ ထမင္းလံုးတေစၦေျခာက္တာလို႔ မိဘေတြကေျပာတတ္ပါတယ္။

အိပ္ခါနီး ထမင္းစားျပီး ထမင္းလံုးနင္းထားမိလို႔ျဖစ္တာဆိုျပီးေျပာလို ႔ေနာက္ပိုင္းအိပ္ခါနီးတိုင္း ေျခေထာက္ေဆးတဲ့အက်င့္ရသြားေရာ။ ပာုတ္တာမပာုတ္တာထက္ ေကာင္းတဲ့အက်င့္ေလးေတာ့ျဖစ္သြားတာေပါ့ေလ။ က်ေနာ့္လိုပဲသူမ်ားေတြလည္း ၾကံဳဖူးမယ္ထင္ပါတယ္။ အခုမွသိပံၸနည္းက် ေျဖရွင္းခ်က္ေလးေတြဖတ္မိလို႔ ထပ္ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္။

အိပ္ေပ်ာ္ခါနီးအခ်ိန္မွာ ျပဳတ္က်သလိုခံစားရပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ တကိုယ္လံုးဆတ္ခနဲျဖစ္သြားျပီး လန္႔ႏိုးသြားပါတယ္။ အဲလိုမ်ိဳးအျဖစ္အပ်က္ကို Hypnogogic jerk လို႔ေခၚပါတယ္။
ျဖစ္ႏို္င္ေခ်ရွိတာေတာ့ စိတ္ဖိစီးမွဳေတြ၊ ကဖင္းနဲ႔ ျပင္းထန္တဲ့လွဳပ္ရွားမွဳေတြ မအိပ္ခင္လုပ္ထားရတာေတြနဲ႔သက္ဆိုင္ပါတယ္။ သူလည္းလူဦးေရရဲ႕ ၇၀ရာခိုင္ႏွဳန္းေလာက္ျဖစ္တတ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ခါနီးအခ်ိန္မွာ တကိုယ္လံုးမွာရွိတဲ့ လူရဲ႕ၾကြက္သားေတြပာာ ေျဖေလ်ာ့သြားပါတယ္။ အနားယူသြားတယ္ေပါ့ေလ။ အဲဒါကိုဦးေႏွာက္က နားလည္မွဳလြဲသြားပါတယ္။ ဦးေႏွာက္က အဲလိုၾကြက္သားေတြေျဖေလ်ာ့ျပီး အနားယူသြားတယ္လို႔မထင္ဘဲ တင္းတင္းရင္းရင္းရွိမေနေတာ့တဲ့အတြက္ ခႏၵာကိုယ္ၾကီးျပဳတ္က်သြားတယ္လို႔ ဘာသာျပန္လုိက္ပါတယ္။ အဲလိုဘာသာျပန္ရံုတင္မကဘဲ ခႏၵာကိုယ္ကိုလည္း တုန္႔ျပန္မွဳေတြလုပ္ဖို႔ေစခိုင္းလုိက္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ခႏၵာကိုယ္ကၾကြက္သားေတြကလည္း balance ကိုထိန္းဖို႔အတြက္ဦးေႏွာက္ေျပာတဲ့အတိုင္း လိုက္လုပ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ျပဳတ္က်သလို ရင္ထဲမွာေအးသြားျပီး ၾကြက္သားေတြအလုပ္ျပန္လုပ္သြားတဲ့အတြက္ ဆတ္ခနဲ႔တုန္ျပီး လန္႔ႏိုးသြားတတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ သာမန္ျဖစ္တတ္ေပမယ့္ မူးယစ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ ေမာ္ဖင္း၊ ပာီရိုအင္း၊ မက္သဒုန္း စတဲ့ေဆး၀ါးေတြအသံုးျပဳသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး Hypnogogoic jerk ပာာ အိပ္ေပ်ာ္ဖို႔ခက္တဲ့သူေတြ၊ အိပ္ယာသက္ေတာင့္သက္သာမရွိတဲ့သူေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မအိပ္မေန အလုပ္လုပ္ေနရတဲ့သူေတြ(စာေမးပြဲနီးလို႔ စာက်က္ေနရတာမ်ိဳး၊ အလုပ္ျပီးေအာင္လုပ္ေနရတာမ်ိဳး)မွာဆိုရင္ ျပန္အိပ္တဲ့အခါအိပ္ေပ်ာ္ခါနီးအခ်ိန္မွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲလိုဦးေႏွာက္ကို အနားမေပးဘဲ အခ်ိန္ၾကာၾကာခိုင္းထားတဲ့အခါ ဦးေႏွာက္ကပိုျပီး အမွားအယြင္းေတြဘာသာျပန္လို႔ပါ။ ငယ္တဲ့အခ်ိန္မွာပိုျဖစ္တတ္ျပီး အသက္ၾကီးလာတာနဲ႔အမွ် နည္းသြားတတ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕အၾကီးဆံုးဆိုးက်ိဳးကေတာ့ အိပ္ေရးပ်က္တာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း တခါတေလအရမ္းအိပ္ခ်င္လို႔ အိပ္ေပ်ာ္ခါနီးမွာအဲလိုမ်ိဳး Hypnogogoic jerk ျဖစ္သြားရင္ လန္႔ႏိုးသြားျပီး ျပန္အိပ္ရခက္သြားတတ္ပါတယ္။ အျမဲတမ္းေတာ့မပာုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္တခ်ိဳ႕သူေတြမွာေတာ့ ခဏခဏျဖစ္တဲ့အခါေနာက္ပိုင္း အိပ္ရမွာကိုေၾကာက္လာျပီး စိတ္ေရာဂါလိုမ်ိဳးျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။

ဒီေလာက္ဆိုထမင္းလံုးတေစၦေျခာက္တာ ဘယ္လိုမ်ိဳးျဖစ္တာလဲဆိုတာ နားလည္ေလာက္ျပီထင္ပါတယ္။ သားသမီးေတြရွိရင္ေတာ့ ေျခေထာက္ေရေဆးပါေစဦး။ ပာုတ္တာမပာုတ္တာထက္ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းရွိတာေပါ့။ :)

Posted by Dr. Thurein Hlaing Win