Pages

Saturday, December 21, 2013

လူႏွင့္ေတာအုပ္ pdf

စာေရးဆရာ တာရာမင္းေ၀ရဲ့ စာအုပ္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ စာဖတ္သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဖတ္ဖူးျပီးသားျဖစ္မွာပါ။ ဖတ္ျပီးသားဆုိေပမယ့္ သိမ္းစည္းထားခ်င္သူမ်ားအတြက္ "လူႏွင့္ေတာအုပ္"ဆုိတဲ့ စာအုပ္ေလးကုိ တင္ေပးလုိက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႔တာက pdf မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဆင္ေျပေအာင္ pdf ေျပာင္းေပးလုိက္ပါတယ္။

Download here
လူႏွင့္ေတာအုပ္

Thursday, December 19, 2013

မုိးဇက္ရဲ့ကဗ်ာ

အသံမ်ား
တီးတိုးစကားသံမ်ား
တံစက္ၿမိတ္မွာ ခိုတြဲေနတဲ့ ေ၇စက္ကေလးေတြ
ခုန္ဆင္းသြားသလို
မိုးစက္ကေလးေတြမွန္ျပတင္းကုိ ခုန္ကပ္လိုက္သလို
သြပ္မိုးေပၚကုိႏွင္းစက္တေျဖာက္ေျဖာက္က်သံလို
စကားသံမ်ား။
Symphony ေတးသြား
မင္းကုိေငးၾကည့္ေနရတာေလာက္
ၾကည္ႏူးစရာမေကာင္း
ေၾကကြဲစရာမေကာင္း
ႏုွတ္ခမ္းလွလွေလးမမဲ့၇ြဲ႕ပါန႔ဲ
မ်က္ခြံမို႔မိုမ်ား မမွိတ္လိုက္ပါနဲ႔
နီ၇ဲေနေသာဖေနာင့္မ်ား ေက်ာေပးမ၇ပ္ပါနဲ႔
က်ြန္ေတာ္ကေလွာင္ခ်ိဳင့္ထဲက ငွက္တစ္ေကာင္ဆို၇င္
ဒီခႏၶာက ဘယ္သူ႔ခႏၶာ
က်ြန္ေတာ့္ကုိ အိမ္ေ၇ွ႔ခန္းမွာခ်ိတ္ထားပါ
က်ြန္ေတာ့္ကုိစကားေျပာသင္ေပးပါ
က်ြန္ေတာ့္ေျခေထာက္မ်ားကုိႀကိဳးခ်ည္ထားပါ
မ်က္လံုးမ်ားအမွန္ကုိမျမင္ပါေစနဲ။႔
အိမ္ေခါင္မိုးကၾကက္ခိုးေတြလို
အလြမ္းေတြခုိတြဲ
ည က ဇီးကြက္၀င္စားသလိုလို
တကယ္ဆိုဘယ္အ၇ာမွ မ်က္ေတာင္တစ္ခက္စာမၾကာခဲ့ပါဘူး
႔မေန႔ကဆိုတာ ဒဏ္၇ာအေျခအေနမဆိုးခင္
တစ္ရက္အလိုကပါ
အခ်စ္ဆိုတာ ဘယ္တုန္းကမွ
မင္းမ်က္လံုးေတြလိုမၾကည္လင္ခဲ ့
အခ်စ္ေရ
ငါ့ဖုန္းရဲ႕wall paper ကုိမင္းပိုင္တယ္
ငါ့လက္မွာပတ္ထားတဲ့နာရီရဲ႕မ်က္ႏွာျပင္ကုိမင္းပိုင္တယ္
ငါ့ကုိမင္းရဲ႕ဆံျခည္တစ္မွ်င္စာေလာက္သတိရေပးပါလားကြယ္။
ဒီေန႔ငါ့ညကုိ မေကာင္းဆိုး၀ါးမ်ားယစ္၀ိုင္းလိမ့္္မယ္
မင္း
အလင္းျပ၍ကယ္တင္ေတာ္မူပါ။
စြန္ႀကိဳးေလးကုိျဖတ္လိုက္ပါ
စုတ္ၿပဲေနေသာဖိနပ္ကုိစြန္႔ပစ္ခဲ့ပါ
သစ္ကုိင္းကု္ိေျခစံုကန္၍ပ်ံပါ
ေျခရာမ်ားမခ်န္ခဲ့ပါနဲ႔။္
Sacrifice
မင္းလက္ကေလးရမ္းခါရင္း
ငါ့အသက္ဓာတ္ကုိ တစိမ့္စိမ့္ေႂကြေစေပါ။

Wednesday, December 18, 2013

အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုကို ျမင္ဖူးသလိုခံစားရျခင္း (Déjà vu)

က်ေနာ္ခပ္ငယ္ငယ္တုန္းက မိဘေတြနဲ႔အတူတူ ေတာျမိဳ႕ေလးတစ္ခုကိုသြားခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာတည္းတဲ့အိမ္ကိုအေရာက္မွာ က်ေနာ္အဲဒီအိမ္ကို ေရာက္ဖူးသလိုခံစားရတယ္။ ဒီျမင္ကြင္းေတြကိုလည္း ျမင္ဖူးသလိုပဲ။ ဒါနဲ႔မိဘေတြကိုေျပာျပလိုက္ေတာ့ ၀ိုင္းရယ္ၾကတယ္။ ရယ္မွာေပါ့ သူတို႔ေတာင္ခုမွေရာက္ဖူးတဲ့ နယ္ေလးတစ္ခုကိုက်ေနာ္ေရာက္ဖူးတယ္ထင္တယ္လို႔ ေျပာလိုက္မိတာကိုး။ အဲဒီတုန္းကစိတ္ထဲမွာေတာ့ ဇ
ေ၀ဇ၀ါပဲ။ စိတ္ကူးယဥ္တတ္တဲ့အရြယ္ဆိုေတာ့ ငါပဲစြမ္းအင္ေတြမ်ားရျပီး ေရွ႕ၾကိဳျမင္ေနတာလားလို႔ထင္မိေသးတာ။ နည္းနည္းၾကီးလာေတာ့လည္း အဲလိုအျဖစ္အပ်က္ေတြခဏခဏၾကံဳရတယ္။ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုကိုေတြ႔လိုက္မိရင္ စိ္တ္ထဲမွာအရင္ကျဖစ္ခဲ့ဖူးသလို၊ ေရွ႕ကိုပဲၾကိဳျမင္ေနသလို ထင္မိတယ္။ စိတ္ထဲကေနဒီအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳး ငါျမင္ဖူးပါတယ္လို႔ စဥ္းစားမိတယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမွလည္း မေျပာရဲဘူး။ ေတာ္ၾကာကိုယ့္ကိုစိတ္ဂေယာက္ဂယက္ျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း ထင္မွာစိုးရေသးတာကိုး။ တျခားသူေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္မွန္း သတိမထားမိခဲ့ဘူး။ အဂၤလိပ္လို Déjà vu လို႔ေခၚတယ္ဆိုတာကိုေတာင္ သိတာသိပ္မၾကာေသးဘူးဗ်။ ရုပ္ရွင္ကားတစ္ကားၾကည့္ရင္းနဲ႔ ရုပ္ရွင္ထဲမွာ အဲလိုအျဖစ္အပ်က္ကို Déjà vu လို႔ညႊန္းျပီးေျပာသြားေတာ့မွ သတိထားမိတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳးေတြ ေတြ႔ၾကံဳေနရတတ္ျပီး ဘာမွန္းညာမွန္းမသိ၊ သူမ်ားကိုလည္း မေျပာရဲျဖစ္ေနတဲ့သူေတြအတြက္ က်ေနာ္ဖတ္မိထားတာေလး ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္။

Déjà vu ဆိုတာက အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုကို သိေနသလိုမ်ိဳးခံစားရတာျဖစ္ပါတယ္။ သိတာကလည္း ဇေ၀ဇ၀ါ ျဖစ္တာမ်ိဳးမပာုတ္ပါဘူး။ ဥပမာေျပာရရင္ Déjà vu ဆိုတာအရင္ကေတြ႔ခဲ့ဖူးတဲ့လူတစ္ေယာက္ကို လမ္းမွာျပန္ေတြ႔ရင္ မမွတ္မိတဲ့ခံစားခ်က္မ်ိဳးမပာုတ္ဘူး။ ဒီအျဖစ္အပ်က္ပာာ က်ိန္းေသကိုျဖစ္ပ်က္ခဲ့ဖူးတယ္လို႔ ခံစားရတာမ်ိဳးပါ။ အဓိကျဖစ္တာကေတာ့ အရာ၀ထၳဳတစ္ခု၊ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုကို ေတြ႔ၾကံဳလိုက္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္က အဲဒါကိုဘာလဲဆိုတာပံုေဖာ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ဒီအျဖစ္အပ်က္ပာာ ရင္းႏွီးျပီးသားလား၊ ကို္ယ္နဲ႔အစိမ္းသက္သက္လားဆိုျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။ အဲလိုဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးတဲ့အခ်ိန္မွာ တခါတရံမွာ ဦးေႏွာက္က မွားယြင္းျပီးဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ ကိုယ္တစ္ခါမွမျမင္ဖူးတဲ့အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုကို ၾကံဳေတြ႔ေနပါရက္နဲ႔ ဒီလိုမ်ိဳးအျဖစ္အပ်က္ျဖစ္ဖူးတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ Déjà vu ပာာအၾကားအျမင္ရေနတာ၊ ေရွ႕ျဖစ္ကိုသိေနတာမ်ိဳးမပာုတ္ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မွားယြင္းေဖာ္ျပတာပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ Déjà vu ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ျမင္ဖူးတယ္၊ ျဖစ္ဖူးတယ္လို႔ ခံစားမိေနေပမယ့္ ဘယ္အခ်ိန္တုန္းက၊ ဘယ္ေနရာမွာဆိုတာ စဥ္းစားလို႔မရပါဘူး။ အိပ္မက္ထဲမွာပဲလား၊ အျပင္မွာျဖစ္ခဲ့တာလား ဘယ္လိုမွမသဲကြဲပါဘူး။ Déjà vu ပာာေရာဂါမပာုတ္ပါဘူး။ ကမာၻ႔ လူဦးေရရဲ႕ ၃ပံု၂ပံုပာာ Déjà vu ကိုခံစားရေလ့ရွိပါတယ္။ Déjà vu ပာာေရာဂါတစ္ခုမပာုတ္ေပမယ့္ temporal lobe epilepsy (၀က္ရူးျပန္ေရာဂါ) တစ္မ်ိဳးနဲ႔ေတာ့ ဆက္စပ္မွဳရွိပါတယ္။ Déjà vu ပာာ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြနဲ႔လည္းဆက္စပ္မွဳရွိပါတယ္။ တုပ္ေကြးသက္သာေအာင္သံုးတဲ့ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ amantadine and phenylpropanolamine ေဆးေတြပာာ Déjà vu ျဖစ္ေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အဲဒီေဆးေတြပာာ ဒိုပါမင္း(Dopamine) ဓါတ္ကိုမ်ားေစတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။

ဗပာုသုတအေနနဲ႔ပဲေဖာ္ျပေပးလိုက္တာပါ။ Déjà vu ဆိုတာကိုနားမလည္ေသးခင္တုန္းက အေတာ္ေလးကိုစိတ္ကသိကေအာက္ျဖစ္ရပါတယ္။ ကိုယ္ျမင္ဖူးသလို၊ ခံစားဖူးသလို ဒါေပမယ့္လည္း ဘယ္လိုမွေတြးမရ။ ေရွ႕ပဲၾကိဳျမင္ေနတာလား ရူးပဲရူးေနျပီလားဆိုျပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးေတြးမိပါတယ္။ Déjà vu ဆိုတာကိုဖတ္မိျပီးနားလည္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ အခုဆိုရင္ အဲလိုအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးၾကံဳရရင္ ေအာ္ငါ Déjà vu ျဖစ္ေနတာပါလားဆိုျပီး နားလည္သြားေတာ့ စိတ္သက္သာသြားပါတယ္။ လိုက္ျပီးငါျမင္ဖူး ေတြ႔ဖူးတယ္လို႔ဆက္စဥ္းစားစရာမလိုေတာ့ပါဘူး။ အေတာ္ေလးစိတ္ခ်မ္းသာသြားရပါတယ္။
Posted by Dr. Thurein Hlaing Win (www.academicmedicines.blogspot.com)

Thursday, December 5, 2013

Prevention of Mortality (Death) due to Induced Abortion

ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းေၾကာင့္ မေသၾကေအာင္
ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ မိခင္မ်ား ေသဆံုးႏွဳန္းတြင္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းျဖင့္ မိခင္မ်ား ေသဆံုးရျခင္းသည္ ဒုတိယအမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ရာတြင္ ေသြးထြက္လြန္၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေရာဂါပိုး၀င္၍ေသာ္လည္းေကာင္း ေသၾကရပါသည္။ ကို္ယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းဆိုသည္မွာ မည္သည့္ဘာသာေရးတြင္မဆို တင္းၾကပ္စြာ တားဆီးထားသည့္ မလုပ္ေဆာင္သင့္ေသာ လုပ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ တကယ္ေတာ့ ၎သည္ လူသတ္မႈပင္ ေျမာက္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ ဘာသာတရားကိုင္းရိွဳင္းပါသည္ ဆိုၾကသည့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ထိုသို႕ကိုယ္၀န္ ဖ်က္ခ်ျခင္းကို မည္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ လုပ္ေဆာင္ၾကပါသနည္း။



အမ်ားစုသည္ ေငြေၾကးအဆင္မေျပေသာေၾကာင့္၊ လူမႈေရးကိစၥမ်ားေၾကာင့္လုပ္ၾကပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရား၀င္ ကို္ယ္၀န္ဖ်က္ခ်ပိုင္ခြင့္ မရိွပါ။ ထို႕ေၾကာင့္ အရပ္လက္သည္မ်ား၊ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ေပးသူမ်ား ရွားရွားပါးပါး အက်င္ပ်က္ဆရာ၀န္တခ်ိဳ႕ မွတဆင့္ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကေၾကာင္း သိရပါသည္။ ျပင္ပတြင္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်တယ္ဆိုတာသည္ သန္႕ျပန္႕ေသာ ခြဲစိတ္ခန္းထဲတြင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ အမ်ားစုသည္ ေရာဂါပိုး၀င္ကာ ဒုကၡေရာက္ႏိုင္ပါသည္။

ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ေသာ လူနာမ်ား(သို႕) ကိုယ္၀န္ပ်က္က်ေသာ လူနာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ ဆရာ၀န္တို႔၏ တာ၀န္ကား ရွင္းပါသည္။ မိခင္အား ေသြးထြက္လြန္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေရာဂါပိုးအဆိပ္တက္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း မေသေအာင္ ကာကြယ္ ကုသေပးရန္ ျဖစ္ပါသည္။ လူနာကို အျပစ္တင္ရန္ ဆူရန္ မဟုတ္ပါ။ ရဲစခန္းကိုလည္း ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ေသာေၾကာင့္ တုိင္မည္ မဟုတ္ပါ။ သို႕ရာတြင္ ေဆးရံုမ်ားသို႕ေရာက္ေသာအခါ OG မ်ား ဆရာမမ်ားသည္ abortion လူနာမ်ားအား ဆူတတ္ ေငါက္တတ္ေသာေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕သည္ ေၾကာက္လန္႕ျပီး မလာရဲဘဲ အသက္ေသဆံုးခါနီး ျဖဴကာျပာကာ က်ခါမွ ေရာက္လာတတ္ၾကပါသည္။ ထိုအခါမွ လာေသာအခါ ေသဆံုးၾကတာ မ်ားပါတယ္။

ထို႕ေၾကာင့္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ မလိုခ်င္ေသာ ကိုယ္၀န္ကို မရေအာင္ အစတည္္းက စနစ္တက် ကာကြယ္သင့္ပါတယ္။ တကယ္လို႕ ကိုယ္၀န္ရိွလာရင္လည္း မိမိ၏ partner ႏွင့္ ျငိႏွိဳင္းျပီး ကိုယ္၀န္ကို ေဆာင္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီကိုယ္၀န္ကို ဘယ္လိုမွ မယူႏိုင္လို႕ ဖ်က္ခ်မယ္ဆိုရင္လဲ ေခတ္မွီနည္းပညာမ်ားကို သံုးျပီး ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ေသာ လက္သည္မ်ားထံတြင္ ဖ်က္ခ်ေစလိုပါသည္။ ထို႕ေနာက္ ထိုသို႕ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျပီးပါက နီးစပ္ရာေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားတြင္ ဆက္လက္သြားေရာက္ ကုသသင့္ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ့္၏ ေဆာင္းပါးသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်မႈကို အားေပးအားေျမွာက္ျပဳထားသည္ဟု ထင္စရာရိွပါသည္။ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းကို ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း အားမေပးပါ။ သို႕ေသာ္ အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ကုိယ္၀န္မဖ်က္ခ်ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ မတားဆီးႏိုင္္ပါ။ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်သူမ်ားကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဖမ္းခြင့္မရိွပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕က ရဲမွ မဟုတ္ဘဲ။ အဲဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ေဆးပညာနယ္ပယ္ထဲကေန အေကာင္းဆံုးလုပ္ေပးရန္သာ ရိွပါသည္။

ဖံြျဖိဳးျပီးႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းကို ေဆးရံုမ်ားတြင္ တရာ၀င္လုပ္ခြင့္ေပးထားပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ထုိသို႕သာ ခြင့္ျပဳလိုက္ပါက ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းေၾကာင့္ မိခင္မ်ားေသဆံုးရသည့္ အေရအတြက္သည္ သိသိသာသာ နည္းပါးသြားမည္ျဖစ္သည္။

crd to public health in myanmar

Microgynon 30 ED ကိုယ္ဝန္တားေဆး

ကြ်န္မက Microgynon ED ဆိုတဲ့ သေႏၶတားေဆး ေသာက္ပါတယ္။ ျပသနာက ကြ်န္မက အားေဆး ေနာက္ဆံုး ၂ လံုးေလာက္ (သို႔) ၁ လံုးေလာက္ က်န္တဲ့အခ်ိန္မွ ရာသီလာပါတယ္။ အျဖဴျပန္ေသာက္ရင္ ရာသီမလာဘူးဆိုလို႔ ရာသီလာၿပီးခ်ိန္ထိ ေစာင့္ၿပီးမွ ေဆးအျဖဴ ျပန္ေသာက္ပါတယ္။ အဲတာမွန္ပါသလား။ အခု ၂ လ ရွိၿပီ ရာသီ အလြန္နည္းပါတယ္။ ကြ်န္မ သားကို ဗိုက္ခြဲၿပီးေမြးပါတယ္။ ၆ လ ရွိပါၿပီ။ ႏို႔မတိုက္ေတာ့ပါ။ (ကိုယ္၀န္မရွိခင္တုန္းက အဲဒီေဆး ေသာက္တာ ေသြးတိုးဖူးပါတယ္။)

• Combined oral contraceptives ကိုယ္ဝန္တား စားေဆးျဖစ္တယ္။
• Oestrogen (Ethinylestradiol) နဲ႔ Progesterone (Levonorgestrel) ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳး ပါတယ္။
• ၂၈ လံုး ပါတာမွာ အေရာင္ႏု (အျဖဴ) ကို စေသာက္ရတယ္။ တေန႔ ၁ လံုး။ အတိအက် ေသာက္ပါ။ ေနာက္ ၇ လံုး၊ အေရာင္ရင့္မွာ ေဆး-ေဟာ္မုန္း မပါဘူး။
• ပဌမ ၂၁ လံုးေသာက္ျပီးရင္ ေသြးျပန္ဆင္းမယ္။
• ေဆးကပ္ကို ေသြးဆင္းရပ္တာ-မရပ္တာ မၾကည့္ဘဲ တကပ္ကုန္ရင္ ေနာက္တကပ္ ဆက္ေသာက္ရတယ္။
• ေဆးစေသာက္သူဟာ ရာသီစဆင္းတဲ့ေန႔ကေန စရမယ္။
• ရက္နံပါတ္ (၁) ဆိုတာ ရာသီ-ကိုယ္ဝန္ေဆာင္- မ်ိဳးဥထြက္ရက္ ဘာဘဲတြက္တြက္ ေသြးဆင္းတဲ့ ပဌမရက္လို႔ ယူရတယ္။ ရာသီေသြးဆင္းတာက ၃-၄-၅ ရက္ၾကာ တတ္တယ္။ ေနာက္ဆံုးရက္ဆိုတာ ေျပာဘို႔၊ မွတ္ဘို႔ စြန္းယံုေလး စြန္းေတာ့လား၊ (ဒိုင္ယာပါ) မသံုးရတဲ့ေန႔လား၊ မတိက်တတ္ဘူး။ ရာသီေသြး စဆင္းတဲ့ေန႔ ဆိုတာ မွားစရာ မရွိဘူး။
• ျပကၡဒိန္နည္းလဲ ၾကားဘူးၾကမယ္။ ရာသီစလာတဲ့ေန႔ကေန ၅ ရက္အတြင္းမွာ အတူေနေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီေဆးမ်ိဳး ေသာက္သူေတြက ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ကေန စေသာက္ရင္လဲ ကေလးမရႏိုင္ဘူး။
• ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕မွာက တလဆိုတာ ရက္တိုတတ္တယ္။ ဆိုပါစို႔ ၂၂-၂၃ ရက္နဲ႔ ရာသီတပါတ္လည္သူေတြ ရွိတယ္။ သူတို႔ဆိုရင္ ၅ ရက္အတြင္း စိတ္ခ် ကိုယ္ဝန္မရဘူး ေျပာဘို႔ မွန္ျခင္မွ မွန္တယ္။
• ဆရာဝန္ကေန စေသာက္ပါ ေျပာတဲ့ရက္မွာလဲ ၾကားရက္ျဖစ္ျဖစ္ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားဘို႔ မဟုတ္ဘဲ တျခား အေၾကာင္းကို ကုသဘို႔ ညႊန္တာ ျဖစ္မယ္။ ေဆးေသာက္တဲ့သူမွာ ကိုယ္ဝန္ ရွိမေနဘို႔သာ အေရးၾကီးတယ္။
• ကေလးဖြါးျပီး ကေလးကို ႏို႔မတိုက္ရသူဆိုရင္ မီးဖြါးျပီးေနာက္ ၂၁ ရက္အၾကာမွာ ေဆးစေသာက္ရမယ္။
• ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျပီးေနာက္ဆိုရင္ အတိအက် ေျပာမရလို႔ ကိုယ္ဝန္ပ်က္လို႔ ေသြးစဆင္းျပီး ၇ ရက္ေနရင္ ေသာက္ရမယ္။ ေသြးဆင္းရပ္တာ မရပ္တာကို မၾကည့္ရပါ။
• ေဆးကို ေန႔လဲမွန္၊ အခ်ိန္လဲ မွန္မွန္ေသာက္ပါ။ တကယ္လို႔ အခ်ိန္ေနာက္က်ရင္ သတိရတာနဲ႔ ေသာက္ပါ။
• ၁ ရက္ ေနာက္က်သြားရင္ ၂ လံုးတခါထဲ ေသာက္ပါ။
• ေနာက္ဆံုး ေသာက္ရမဲ့ ၇ လံုးက ေမ့လဲ ကိစၥမရွိပါ။
• ေနာက္ဆံုးေသာက္ရမဲ့ေဆးေတြ ေသာက္ေနရင္း ေသြးျပန္လာရင္ ေဆးကပ္ေဟာင္း စြန္႔လိုက္ျပီး ေဆးကပ္သစ္ စေသာက္ပါ။
• သီအိုရီအရ ေျပာရရင္ ေဆးကပ္ေဟာင္းက ေဆးမွန္သမွ် ကုန္ေအာင္ေသာက္လို႔ ေသြးဆင္းေနတာ ၅ ရက္ ၾကာတယ္ဆိုလဲ ေနာက္ေဆးသစ္ မေသာက္ေသးေပမဲ့ ျပကၡဒိန္နည္းအရ ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ပါ။
• တကယ္လို႔ ေဆးေသာက္ဘို႔ ေမ့တာက ၃ ရက္အထိ ျဖစ္ရင္ စိတ္မခ်ရေတာ့ပါ။ အကာအကြယ္သစ္ပါ သံုးရပါမယ္။ ေဆးလံုး ၂ လံုးထက္ ပိုမေသာက္ရပါ။ တရက္ ၁ လံုးသာ ဆက္ေသာက္ပါ။
• တကယ္လို႔ အတူေနစရာမရွိလဲ ေဆးေသာက္ရမွာသာ ျဖစ္တယ္။ ဒါမွ လမွန္လိမ့္မယ္။
• ဒီေဆးမ်ိဳး ေသာက္ေနရင္းနဲ႔ (ကြန္ဒြမ္) သံုးေနေပမဲ့လဲ ေဆးကို ရက္မွန္-အခ်ိန္မွန္ေသာက္ရပါမယ္။
• တကယ္လို႔ ေဆးေသာက္ဘို႔ ေမ့တာက တတိယအတန္း (၁၄ ရက္ကေန ၂၁ ရက္) အတြင္းက ျဖစ္ေနရင္ ေနာက္ဆံုး အေရာင္မတူ ၇ လံုးကို မေသာက္ေတာ့ဘဲ ေဆးကပ္သစ္စပါ။
• ေဆးေသာက္ဘို႔ ေမ့တာက ပဌမအတန္း (၁ ရက္ကေန ၇ ရက္) အတြင္းျဖစ္ေနရင္ အေရးေပၚ ကာကြယ္ေဆး Emergency contraception (Morning after pill) ေသာက္ပါ။
• ေဆးေသာက္ျပီး ၂ နာရီအတြင္း အန္တယ္ဆိုရင္ မအန္ခ်င္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေနာက္ေဆး ၁ လံုးထပ္ေသာက္ပါ။ အန္ေနတာက ၂၄ နာရီေက်ာ္သြားရင္ သိပ္စိတ္မခ်ရေတာ့ပါ။ အကာကြယ္သစ္ပါ သံုးပါ။
• ဝမ္းေလ်ာတာ ဆိုးသူေတြလဲ ထိေရာက္မႈ နည္းတတ္တယ္။
• ေဆး စသံုးဘူးသူေတြဆိုရင္ ရာသီမမွန္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။
• ဒီေဆး မသံုးသူေတြထက္ ေသြးခဲေစတာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရင္သားကင္ဆာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ရွိေနသူ မသံုးရပါ။ ႏို႔တိုက္ေနသူ မသံုးသင့္ပါ။ (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနသူ၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနသူ၊ ေသြးတိုး ေနသူ၊ ဆီးခ်ိဳ မ်ားေနသူ၊ အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္သူ၊ စိတ္က်ေရာဂါ ဆိုးေနသူ၊ မိုင္ဂရင္း ေရာဂါရွိသူ၊ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းသူ၊ အသဲ မေကာင္းသူ၊ အသားဝါ ျဖစ္ေနသူ၊ သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္ရွိေနသူေတြ မသံုးသင့္ပါ။
• တခ်ိဳ႕က ဝတာမ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕ပိန္မယ္။ ရင္သားတင္း-နာ-ၾကီးလာတတ္တယ္။ လိင္စိတ္နည္းတာ တခ်ိဳ႕မွာ ျဖစ္တယ္။
• Aprepitant, Bosentan, Barbiturates, Carbamazepine, Eslicarbazepine, Modafinil, Nevirapine, Oxcarbazepine, Phenobarbital, Phenytoin, Primidone, Rifampicin, Rifabutin, Ritonavir ေဆးေတြ ေပးေနရင္ ဒီေဆးအစြမ္း နည္းေစတတ္တယ္။
• Melatonin, Selegiline, Tacrolimus, Theophylline, Tizanidine, Voriconazole ေဆးေတြရဲ႕အစြမ္းကို ဒီေဆးက သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။
• Logynon, Logynon ED နဲ႔ Microgynon 30 ေဆးေတြက ေဆးပါတာတူတယ္။
• Microgynon 20 ED ေဆးကို Alesse နာမည္နဲ႔ အေမရီကားမွာ ေရာင္းတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၇-၃-၂ဝ၁၁